{"componentChunkName":"component---src-templates-blog-post-js","path":"/blog/rak-kolczystokomorkowy-zdjecia-objawy","result":{"data":{"mdx":{"id":"c1e86f06-0230-571d-b476-3ce7538077b6","body":"function _extends() { _extends = Object.assign || function (target) { for (var i = 1; i < arguments.length; i++) { var source = arguments[i]; for (var key in source) { if (Object.prototype.hasOwnProperty.call(source, key)) { target[key] = source[key]; } } } return target; }; return _extends.apply(this, arguments); }\n\nfunction _objectWithoutProperties(source, excluded) { if (source == null) return {}; var target = _objectWithoutPropertiesLoose(source, excluded); var key, i; if (Object.getOwnPropertySymbols) { var sourceSymbolKeys = Object.getOwnPropertySymbols(source); for (i = 0; i < sourceSymbolKeys.length; i++) { key = sourceSymbolKeys[i]; if (excluded.indexOf(key) >= 0) continue; if (!Object.prototype.propertyIsEnumerable.call(source, key)) continue; target[key] = source[key]; } } return target; }\n\nfunction _objectWithoutPropertiesLoose(source, excluded) { if (source == null) return {}; var target = {}; var sourceKeys = Object.keys(source); var key, i; for (i = 0; i < sourceKeys.length; i++) { key = sourceKeys[i]; if (excluded.indexOf(key) >= 0) continue; target[key] = source[key]; } return target; }\n\n/* @jsxRuntime classic */\n\n/* @jsx mdx */\nvar _frontmatter = {\n \"templateKey\": \"blog-post\",\n \"title\": \"Rak kolczystokomórkowy – objawy, zdjęcia, leczenie SCC\",\n \"author\": \"Twoje Znamiona\",\n \"authorsTitle\": \"specjalista onkologii klinicznej\",\n \"readingTime\": 10,\n \"date\": \"2025-10-06T10:00:00.000Z\",\n \"description\": \"Rak kolczystokomórkowy (SCC) – jak wygląda na zdjęciach, jakie daje objawy, jak szybko rośnie. Przerzuty, rokowania, różnice BCC vs SCC. Umów badanie.\",\n \"keywords\": [\"rak kolczystokomórkowy\", \"rak kolczystokomórkowy zdjęcia\", \"squamous cell carcinoma\", \"SCC skóra\", \"rak płaskonabłonkowy\", \"rak kolczystokomórkowy objawy\", \"rak kolczystokomórkowy leczenie\", \"rak kolczystokomórkowy rokowanie\", \"rak kolczystokomórkowy przerzuty\", \"keratoakantoma\", \"badanie znamion\", \"wideodermatoskopia\", \"dermatoskopia\", \"onkologia\"],\n \"tags\": [\"rak kolczystokomórkowy\", \"SCC\", \"nowotwory skóry\", \"badanie znamion\", \"dermatoskopia\", \"zdjęcia\", \"onkologia\"],\n \"sources\": [{\n \"label\": \"NIO/PTD - Wytyczne postępowania w rakach skóry (aktualizacja 2024)\"\n }, {\n \"label\": \"ESMO Guidelines - Melanoma and Skin Cancers 2024\",\n \"link\": \"https://www.esmo.org/guidelines/melanoma-and-skin-cancers\"\n }, {\n \"label\": \"AAD - Guidelines of care for cutaneous squamous cell carcinoma (2018)\",\n \"link\": \"https://www.aad.org/member/clinical-quality/guidelines/scc\"\n }]\n};\n\nvar makeShortcode = function makeShortcode(name) {\n return function MDXDefaultShortcode(props) {\n console.warn(\"Component \" + name + \" was not imported, exported, or provided by MDXProvider as global scope\");\n return mdx(\"div\", props);\n };\n};\n\nvar More = makeShortcode(\"More\");\nvar MoreLeadUmow = makeShortcode(\"MoreLeadUmow\");\nvar layoutProps = {\n _frontmatter: _frontmatter\n};\nvar MDXLayout = \"wrapper\";\nreturn function MDXContent(_ref) {\n var components = _ref.components,\n props = _objectWithoutProperties(_ref, [\"components\"]);\n\n return mdx(MDXLayout, _extends({}, layoutProps, props, {\n components: components,\n mdxType: \"MDXLayout\"\n }), mdx(\"p\", null, \"Rak kolczystokom\\xF3rkowy (squamous cell carcinoma, SCC) to drugi najcz\\u0119stszy nowotw\\xF3r sk\\xF3ry, stanowi\\u0105cy oko\\u0142o 20% wszystkich rak\\xF3w sk\\xF3ry w Polsce. W przeciwie\\u0144stwie do najcz\\u0119stszego raka podstawnokom\\xF3rkowego (BCC), kt\\xF3ry rzadko daje przerzuty, rak kolczystokom\\xF3rkowy jest znacznie bardziej agresywny i w 2-5% przypadk\\xF3w mo\\u017Ce rozprzestrzeni\\u0107 si\\u0119 do w\\u0119z\\u0142\\xF3w ch\\u0142onnych lub innych narz\\u0105d\\xF3w. W niekt\\xF3rych lokalizacjach wysokiego ryzyka, takich jak ucho czy dolna warga, odsetek przerzut\\xF3w wzrasta nawet do 11%. Wczesne wykrycie raka kolczystokom\\xF3rkowego ma kluczowe znaczenie \\u2013 pi\\u0119cioletnie prze\\u017Cycie w stadium wczesnym przekracza 95%, ale dramatycznie spada do 25-50% w przypadku obecno\\u015Bci przerzut\\xF3w.\"), mdx(\"p\", null, \"Dlaczego rak kolczystokom\\xF3rkowy jest bardziej niebezpieczny ni\\u017C rak podstawnokom\\xF3rkowy? Kluczowa r\\xF3\\u017Cnica to tempo wzrostu i zdolno\\u015B\\u0107 do przerzutowania. SCC ro\\u015Bnie w ci\\u0105gu tygodni do miesi\\u0119cy, podczas gdy BCC rozwija si\\u0119 miesi\\u0105cami lub latami. Ta agresywno\\u015B\\u0107 sprawia, \\u017Ce ka\\u017Cda podejrzana zmiana sk\\xF3rna wymaga pilnej konsultacji dermatologicznej. Jak rozpozna\\u0107 SCC zanim b\\u0119dzie za p\\xF3\\u017Ano? W tym artykule przedstawiamy objawy, zdj\\u0119cia kliniczne i wszystko, co musisz wiedzie\\u0107 o tym niebezpiecznym nowotworze sk\\xF3ry.\"), mdx(\"h2\", null, \"Czym jest rak kolczystokom\\xF3rkowy (SCC)?\"), mdx(\"p\", null, \"Rak kolczystokom\\xF3rkowy to nowotw\\xF3r z\\u0142o\\u015Bliwy wywodz\\u0105cy si\\u0119 z keratynocyt\\xF3w warstwy kolczystej nask\\xF3rka \\u2013 kom\\xF3rek odpowiedzialnych za produkcj\\u0119 keratyny, bia\\u0142ka buduj\\u0105cego zewn\\u0119trzn\\u0105 warstw\\u0119 sk\\xF3ry. W Polsce diagnozuje si\\u0119 oko\\u0142o 15 000-20 000 nowych przypadk\\xF3w SCC rocznie, cho\\u0107 rzeczywista liczba mo\\u017Ce by\\u0107 wy\\u017Csza, poniewa\\u017C nie wszystkie przypadki s\\u0105 raportowane do Krajowego Rejestru Nowotwor\\xF3w. Choroba dotyka cz\\u0119\\u015Bciej m\\u0119\\u017Cczyzn ni\\u017C kobiety w stosunku 2:1, a mediana wieku zachorowania to oko\\u0142o 70 lat.\"), mdx(\"p\", null, \"Rak kolczystokom\\xF3rkowy rozwija si\\u0119 g\\u0142\\xF3wnie w obszarach sk\\xF3ry intensywnie eksponowanych na promieniowanie ultrafioletowe (UV). Najcz\\u0119stsze lokalizacje to twarz (szczeg\\xF3lnie nos, policzki, czo\\u0142o), ma\\u0142\\u017Cowiny uszne, dolna warga, grzbiet d\\u0142oni i przedramiona. U os\\xF3b z jasn\\u0105 karnacj\\u0105 (fototyp I-II wed\\u0142ug skali Fitzpatricka) ryzyko rozwoju SCC jest znacznie wy\\u017Csze ni\\u017C u os\\xF3b o ciemniejszej sk\\xF3rze.\"), mdx(\"p\", null, \"Podstawowym czynnikiem ryzyka jest kumulatywna ekspozycja na promieniowanie UV przez ca\\u0142e \\u017Cycie. Ka\\u017Cda godzina sp\\u0119dzona na s\\u0142o\\u0144cu bez ochrony zwi\\u0119ksza ryzyko uszkodzenia DNA kom\\xF3rek sk\\xF3ry. Szczeg\\xF3lnie niebezpieczne s\\u0105 oparzenia s\\u0142oneczne, ale tak\\u017Ce przewlek\\u0142a, regularna ekspozycja \\u2013 nawet bez widocznych oparze\\u0144 \\u2013 prowadzi do zmian przedrakowych i ostatecznie do rozwoju SCC.\"), mdx(\"p\", null, \"Kluczowa r\\xF3\\u017Cnica mi\\u0119dzy rakiem kolczystokom\\xF3rkowym a \", mdx(\"a\", {\n parentName: \"p\",\n \"href\": \"/blog/jak-wyglada-rak-podstawnokomorkowy-zdjecia\"\n }, \"rakiem podstawnokom\\xF3rkowym\"), \" to stopie\\u0144 agresywno\\u015Bci. SCC charakteryzuje si\\u0119 szybszym wzrostem, wy\\u017Cszym ryzykiem inwazji g\\u0142\\u0119bszych warstw sk\\xF3ry i znacznie cz\\u0119stszymi przerzutami. Podczas gdy BCC praktycznie nigdy nie daje przerzut\\xF3w odleg\\u0142ych (mniej ni\\u017C 0,1% przypadk\\xF3w), SCC przerzutuje do w\\u0119z\\u0142\\xF3w ch\\u0142onnych w 2-5% przypadk\\xF3w, a w lokalizacjach wysokiego ryzyka nawet do 11%. To sprawia, \\u017Ce wczesna diagnostyka i leczenie SCC s\\u0105 jeszcze bardziej krytyczne ni\\u017C w przypadku BCC.\"), mdx(\"p\", null, \"Warto r\\xF3wnie\\u017C zrozumie\\u0107 r\\xF3\\u017Cnic\\u0119 mi\\u0119dzy SCC a \", mdx(\"a\", {\n parentName: \"p\",\n \"href\": \"/czerniak/\"\n }, \"czerniakiem\"), \" \\u2013 innym niebezpiecznym nowotworem sk\\xF3ry. Czerniak rozwija si\\u0119 z melanocyt\\xF3w (kom\\xF3rek barwnikowych) i jest najbardziej agresywnym nowotworem sk\\xF3ry, podczas gdy SCC pochodzi z keratynocyt\\xF3w. Wszystkie te nowotwory wymagaj\\u0105 pilnej diagnostyki i leczenia, ale r\\xF3\\u017Cni\\u0105 si\\u0119 wygl\\u0105dem, tempem wzrostu i rokowaniami.\"), mdx(\"h2\", null, \"Jak wygl\\u0105da rak kolczystokom\\xF3rkowy? Objawy i zdj\\u0119cia\"), mdx(\"p\", null, \"Typowy rak kolczystokom\\xF3rkowy objawia si\\u0119 jako twardy guzek lub owrzodzenie pokryte \\u0142uskami lub strupem, kt\\xF3re nie goi si\\u0119 przez wiele tygodni. W przeciwie\\u0144stwie do zwyk\\u0142ych ran, SCC jest twardy w dotyku, cz\\u0119sto krwawi spontanicznie lub po niewielkim urazie i ma tendencj\\u0119 do sta\\u0142ego powi\\u0119kszania si\\u0119. Powierzchnia guza mo\\u017Ce by\\u0107 pokryta grubymi, hiperkeratotycznymi \\u0142uskami przypominaj\\u0105cymi rog, co jest charakterystyczn\\u0105 cech\\u0105 tego nowotworu.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"span\", {\n parentName: \"p\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-wrapper\",\n \"style\": {\n \"position\": \"relative\",\n \"display\": \"block\",\n \"marginLeft\": \"auto\",\n \"marginRight\": \"auto\",\n \"maxWidth\": \"640px\"\n }\n }, \"\\n \", mdx(\"span\", {\n parentName: \"span\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-background-image\",\n \"style\": {\n \"paddingBottom\": \"74.84662576687117%\",\n \"position\": \"relative\",\n \"bottom\": \"0\",\n \"left\": \"0\",\n \"backgroundImage\": \"url('')\",\n \"backgroundSize\": \"cover\",\n \"display\": \"block\"\n }\n }), \"\\n \", mdx(\"img\", {\n parentName: \"span\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-image lazyload\",\n \"alt\": \"Rak kolczystokomórkowy – guzek z hiperkeratozą\",\n \"title\": \"Rak kolczystokomórkowy – guzek z hiperkeratozą\",\n \"data-src\": \"/static/aa44a447448c9e757087b9e9cf35a986/86a4b/scc-guzek-hiperkeratoza.jpg\",\n \"data-srcset\": \"/static/aa44a447448c9e757087b9e9cf35a986/3138f/scc-guzek-hiperkeratoza.jpg 163w,\\n/static/aa44a447448c9e757087b9e9cf35a986/2f0d2/scc-guzek-hiperkeratoza.jpg 325w,\\n/static/aa44a447448c9e757087b9e9cf35a986/86a4b/scc-guzek-hiperkeratoza.jpg 640w\",\n \"sizes\": \"(max-width: 640px) 100vw, 640px\",\n \"style\": {\n \"width\": \"100%\",\n \"height\": \"100%\",\n \"margin\": \"0\",\n \"verticalAlign\": \"middle\",\n \"position\": \"absolute\",\n \"top\": \"0\",\n \"left\": \"0\"\n },\n \"loading\": \"lazy\"\n }), \"\\n \")), mdx(\"p\", null, mdx(\"em\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Rak kolczystokom\\xF3rkowy \\u2013 charakterystyczny guzek z hiperkeratotyczn\\u0105 powierzchni\\u0105 (grube \\u0142uski)\")), mdx(\"p\", null, \"Rak kolczystokom\\xF3rkowy cz\\u0119sto rozwija si\\u0119 z istniej\\u0105cego ju\\u017C rogowacenia s\\u0142onecznego (actinic keratosis) \\u2013 stanu przedrakowego manifestuj\\u0105cego si\\u0119 jako szorstkie, \\u0142uszcz\\u0105ce si\\u0119 plamy na sk\\xF3rze eksponowanej na s\\u0142o\\u0144ce. Transformacja rogowacenia s\\u0142onecznego w inwazyjnego SCC mo\\u017Ce zajmowa\\u0107 miesi\\u0105ce lub lata, dlatego tak wa\\u017Cne jest leczenie wszystkich rogowace\\u0144 s\\u0142onecznych zanim przekszta\\u0142c\\u0105 si\\u0119 w raka.\"), mdx(\"p\", null, \"Charakterystyczne cechy raka kolczystokom\\xF3rkowego obejmuj\\u0105:\"), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Twardy guzek lub zgrubienie sk\\xF3ry, kt\\xF3re stale ro\\u015Bnie\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Owrzodzenie, kt\\xF3re nie goi si\\u0119 przez wi\\u0119cej ni\\u017C 4 tygodnie\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Spontaniczne krwawienie lub krwawienie po delikatnym dotkni\\u0119ciu\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Powierzchnia pokryta hiperkeratotycznymi \\u0142uskami lub strupem\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Czasem uniesiona kraw\\u0119d\\u017A wok\\xF3\\u0142 centralnego owrzodzenia\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Mo\\u017Ce wyst\\u0105pi\\u0107 \\u015Bwi\\u0105d lub bolesno\\u015B\\u0107 w okolicy zmiany\")), mdx(\"p\", null, mdx(\"span\", {\n parentName: \"p\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-wrapper\",\n \"style\": {\n \"position\": \"relative\",\n \"display\": \"block\",\n \"marginLeft\": \"auto\",\n \"marginRight\": \"auto\",\n \"maxWidth\": \"640px\"\n }\n }, \"\\n \", mdx(\"span\", {\n parentName: \"span\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-background-image\",\n \"style\": {\n \"paddingBottom\": \"74.84662576687117%\",\n \"position\": \"relative\",\n \"bottom\": \"0\",\n \"left\": \"0\",\n \"backgroundImage\": \"url('')\",\n \"backgroundSize\": \"cover\",\n \"display\": \"block\"\n }\n }), \"\\n \", mdx(\"img\", {\n parentName: \"span\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-image lazyload\",\n \"alt\": \"Rak kolczystokomórkowy – owrzodzenie\",\n \"title\": \"Rak kolczystokomórkowy – owrzodzenie\",\n \"data-src\": \"/static/6c1d559e2c596354fbf77f1ab221a3dc/86a4b/scc-owrzodzenie.jpg\",\n \"data-srcset\": \"/static/6c1d559e2c596354fbf77f1ab221a3dc/3138f/scc-owrzodzenie.jpg 163w,\\n/static/6c1d559e2c596354fbf77f1ab221a3dc/2f0d2/scc-owrzodzenie.jpg 325w,\\n/static/6c1d559e2c596354fbf77f1ab221a3dc/86a4b/scc-owrzodzenie.jpg 640w\",\n \"sizes\": \"(max-width: 640px) 100vw, 640px\",\n \"style\": {\n \"width\": \"100%\",\n \"height\": \"100%\",\n \"margin\": \"0\",\n \"verticalAlign\": \"middle\",\n \"position\": \"absolute\",\n \"top\": \"0\",\n \"left\": \"0\"\n },\n \"loading\": \"lazy\"\n }), \"\\n \")), mdx(\"p\", null, mdx(\"em\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Rak kolczystokom\\xF3rkowy \\u2013 niegoj\\u0105ce si\\u0119 owrzodzenie z rumiennym obrze\\u017Cem\")), mdx(\"p\", null, \"Pod wzgl\\u0119dem barwy, SCC najcz\\u0119\\u015Bciej jest r\\xF3\\u017Cowy, czerwony lub cielisty. W przeciwie\\u0144stwie do czerniaka, kt\\xF3ry cz\\u0119sto ma intensywn\\u0105 pigmentacj\\u0119 (br\\u0105zow\\u0105 lub czarn\\u0105), rak kolczystokom\\xF3rkowy rzadko zawiera barwnik. Je\\u015Bli jednak rozwija si\\u0119 na pod\\u0142o\\u017Cu uszkodzonej s\\u0142onecznie sk\\xF3ry z licznymi przebarwieniami, mo\\u017Ce mie\\u0107 br\\u0105zowawe odcienie.\"), mdx(\"p\", null, \"Istnieje kilka wariant\\xF3w klinicznych SCC:\"), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"SCC in situ (choroba Bowena)\"), \" \\u2013 najwcze\\u015Bniejsze stadium, gdy nowotw\\xF3r ograniczony jest tylko do nask\\xF3rka, bez inwazji g\\u0142\\u0119bszych warstw. Wygl\\u0105da jak czerwona, \\u0142uszcz\\u0105ca si\\u0119 plama przypominaj\\u0105ca \\u0142uszczyc\\u0119 lub grzybic\\u0119.\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Inwazyjny SCC\"), \" \\u2013 typowa posta\\u0107 z guzkiem lub owrzodzeniem, kt\\xF3ra ju\\u017C przekroczy\\u0142a b\\u0142on\\u0119 podstawn\\u0105 i infiltruje g\\u0142\\u0119bsze warstwy sk\\xF3ry.\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Verrucous carcinoma\"), \" \\u2013 wariant przypominaj\\u0105cy brodawk\\u0119, rosn\\u0105cy powoli, rzadko daj\\u0105cy przerzuty.\")), mdx(\"h3\", null, \"SCC twarzy i nosa\"), mdx(\"p\", null, \"Twarz jest najcz\\u0119stsz\\u0105 lokalizacj\\u0105 raka kolczystokom\\xF3rkowego, co wynika z intensywnej, wieloletniej ekspozycji na promieniowanie s\\u0142oneczne. Strefa T (czo\\u0142o, nos, policzki) jest szczeg\\xF3lnie nara\\u017Cona, poniewa\\u017C te obszary twarzy otrzymuj\\u0105 najwi\\u0119ksz\\u0105 dawk\\u0119 UV przez ca\\u0142e \\u017Cycie. Nos, jako wy\\u0441\\u0442\\u0443\\u043F\\u0430\\u044E\\u0449\\u0430 cz\\u0119\\u015B\\u0107 twarzy, jest jedn\\u0105 z najcz\\u0119stszych lokalizacji zar\\xF3wno SCC, jak i BCC.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"span\", {\n parentName: \"p\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-wrapper\",\n \"style\": {\n \"position\": \"relative\",\n \"display\": \"block\",\n \"marginLeft\": \"auto\",\n \"marginRight\": \"auto\",\n \"maxWidth\": \"640px\"\n }\n }, \"\\n \", mdx(\"span\", {\n parentName: \"span\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-background-image\",\n \"style\": {\n \"paddingBottom\": \"74.84662576687117%\",\n \"position\": \"relative\",\n \"bottom\": \"0\",\n \"left\": \"0\",\n \"backgroundImage\": \"url('')\",\n \"backgroundSize\": \"cover\",\n \"display\": \"block\"\n }\n }), \"\\n \", mdx(\"img\", {\n parentName: \"span\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-image lazyload\",\n \"alt\": \"Rak kolczystokomórkowy\",\n \"title\": \"Rak kolczystokomórkowy\",\n \"data-src\": \"/static/b21a28b9766a30c906a58ca00fc40a36/86a4b/scc-hiperkeratoza-glowa.jpg\",\n \"data-srcset\": \"/static/b21a28b9766a30c906a58ca00fc40a36/3138f/scc-hiperkeratoza-glowa.jpg 163w,\\n/static/b21a28b9766a30c906a58ca00fc40a36/2f0d2/scc-hiperkeratoza-glowa.jpg 325w,\\n/static/b21a28b9766a30c906a58ca00fc40a36/86a4b/scc-hiperkeratoza-glowa.jpg 640w\",\n \"sizes\": \"(max-width: 640px) 100vw, 640px\",\n \"style\": {\n \"width\": \"100%\",\n \"height\": \"100%\",\n \"margin\": \"0\",\n \"verticalAlign\": \"middle\",\n \"position\": \"absolute\",\n \"top\": \"0\",\n \"left\": \"0\"\n },\n \"loading\": \"lazy\"\n }), \"\\n \")), mdx(\"p\", null, mdx(\"em\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Rak kolczystokom\\xF3rkowy na sk\\xF3rze g\\u0142owy z masywn\\u0105 hiperkeratoz\\u0105\")), mdx(\"p\", null, \"Rak kolczystokom\\xF3rkowy twarzy mo\\u017Ce przypomina\\u0107 brodawk\\u0119, niegoj\\u0105c\\u0105 si\\u0119 ran\\u0119 po urazie lub owrzodzenie pokryte strupem. Pacjenci cz\\u0119sto bagatelizuj\\u0105 te zmiany przez wiele tygodni, my\\u015Bl\\u0105c \\u017Ce to \\\"rana po zadrapaniu\\\" lub \\\"brodawka do usuni\\u0119cia\\\". Kluczowe sygna\\u0142y ostrzegawcze to: niegoj\\u0105ca si\\u0119 rana przez ponad 4 tygodnie, krwawienie bez urazu, sta\\u0142y przyrost masy lub grubo\\u015Bci zmiany.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"span\", {\n parentName: \"p\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-wrapper\",\n \"style\": {\n \"position\": \"relative\",\n \"display\": \"block\",\n \"marginLeft\": \"auto\",\n \"marginRight\": \"auto\",\n \"maxWidth\": \"640px\"\n }\n }, \"\\n \", mdx(\"span\", {\n parentName: \"span\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-background-image\",\n \"style\": {\n \"paddingBottom\": \"74.84662576687117%\",\n \"position\": \"relative\",\n \"bottom\": \"0\",\n \"left\": \"0\",\n \"backgroundImage\": \"url('')\",\n \"backgroundSize\": \"cover\",\n \"display\": \"block\"\n }\n }), \"\\n \", mdx(\"img\", {\n parentName: \"span\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-image lazyload\",\n \"alt\": \"Zaawansowany rak kolczystokomórkowy\",\n \"title\": \"Zaawansowany rak kolczystokomórkowy\",\n \"data-src\": \"/static/cd8106adc55b96b8f83bbf7852eb069c/86a4b/scc-hiperkeratoza-zaawansowany.jpg\",\n \"data-srcset\": \"/static/cd8106adc55b96b8f83bbf7852eb069c/3138f/scc-hiperkeratoza-zaawansowany.jpg 163w,\\n/static/cd8106adc55b96b8f83bbf7852eb069c/2f0d2/scc-hiperkeratoza-zaawansowany.jpg 325w,\\n/static/cd8106adc55b96b8f83bbf7852eb069c/86a4b/scc-hiperkeratoza-zaawansowany.jpg 640w\",\n \"sizes\": \"(max-width: 640px) 100vw, 640px\",\n \"style\": {\n \"width\": \"100%\",\n \"height\": \"100%\",\n \"margin\": \"0\",\n \"verticalAlign\": \"middle\",\n \"position\": \"absolute\",\n \"top\": \"0\",\n \"left\": \"0\"\n },\n \"loading\": \"lazy\"\n }), \"\\n \")), mdx(\"p\", null, mdx(\"em\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Zaawansowany rak kolczystokom\\xF3rkowy z grub\\u0105 warstw\\u0105 hiperkeratozy \\u2013 charakterystyczny \\\"rogowaty\\\" wygl\\u0105d\")), mdx(\"p\", null, \"Leczenie SCC twarzy ma szczeg\\xF3lne znaczenie kosmetyczne. Wczesna diagnostyka pozwala na chirurgiczne wyci\\u0119cie z mniejszymi marginesami i lepszym wynikiem estetycznym. W przypadku du\\u017Cych zmian lub lokalizacji trudnych (np. skrzyde\\u0142ka nosa, k\\u0105cik oka), preferowan\\u0105 metod\\u0105 jest chirurgia Mohsa (Mohs micrographic surgery), kt\\xF3ra pozwala na maksymalne oszcz\\u0119dzenie zdrowej tkanki przy jednoczesnym ca\\u0142kowitym usuni\\u0119ciu nowotworu.\"), mdx(\"p\", null, \"Szczeg\\xF3\\u0142owe informacje o nowotworach sk\\xF3ry twarzy i nosa znajdziesz w naszym artykule o \", mdx(\"a\", {\n parentName: \"p\",\n \"href\": \"/blog/jak-wyglada-rak-podstawnokomorkowy-zdjecia\"\n }, \"raku podstawnokom\\xF3rkowym\"), \", kt\\xF3ry r\\xF3wnie\\u017C cz\\u0119sto pojawia si\\u0119 w tej lokalizacji.\"), mdx(\"h3\", null, \"SCC ucha\"), mdx(\"p\", null, \"Ma\\u0142\\u017Cowina uszna to lokalizacja szczeg\\xF3lnie wysokiego ryzyka dla raka kolczystokom\\xF3rkowego. SCC rozwijaj\\u0105cy si\\u0119 na uchu ma znacznie wy\\u017Csze ryzyko przerzut\\xF3w (do 11%) ni\\u017C SCC w innych lokalizacjach. Wynika to z bogatego unaczynienia ucha i blisko\\u015Bci w\\u0119z\\u0142\\xF3w ch\\u0142onnych przyusznych, do kt\\xF3rych nowotw\\xF3r mo\\u017Ce \\u0142atwo si\\u0119 rozprzestrzeni\\u0107.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"span\", {\n parentName: \"p\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-wrapper\",\n \"style\": {\n \"position\": \"relative\",\n \"display\": \"block\",\n \"marginLeft\": \"auto\",\n \"marginRight\": \"auto\",\n \"maxWidth\": \"640px\"\n }\n }, \"\\n \", mdx(\"span\", {\n parentName: \"span\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-background-image\",\n \"style\": {\n \"paddingBottom\": \"74.84662576687117%\",\n \"position\": \"relative\",\n \"bottom\": \"0\",\n \"left\": \"0\",\n \"backgroundImage\": \"url('')\",\n \"backgroundSize\": \"cover\",\n \"display\": \"block\"\n }\n }), \"\\n \", mdx(\"img\", {\n parentName: \"span\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-image lazyload\",\n \"alt\": \"Rak kolczystokomórkowy ucha – zdjęcie 1\",\n \"title\": \"Rak kolczystokomórkowy ucha – zdjęcie 1\",\n \"data-src\": \"/static/ba089e28d51c2a77acc986030f37fc3e/86a4b/scc-ucho.jpg\",\n \"data-srcset\": \"/static/ba089e28d51c2a77acc986030f37fc3e/3138f/scc-ucho.jpg 163w,\\n/static/ba089e28d51c2a77acc986030f37fc3e/2f0d2/scc-ucho.jpg 325w,\\n/static/ba089e28d51c2a77acc986030f37fc3e/86a4b/scc-ucho.jpg 640w\",\n \"sizes\": \"(max-width: 640px) 100vw, 640px\",\n \"style\": {\n \"width\": \"100%\",\n \"height\": \"100%\",\n \"margin\": \"0\",\n \"verticalAlign\": \"middle\",\n \"position\": \"absolute\",\n \"top\": \"0\",\n \"left\": \"0\"\n },\n \"loading\": \"lazy\"\n }), \"\\n \")), mdx(\"p\", null, mdx(\"em\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Rak kolczystokom\\xF3rkowy ma\\u0142\\u017Cowiny usznej \\u2013 lokalizacja wysokiego ryzyka przerzut\\xF3w\")), mdx(\"p\", null, \"Rak kolczystokom\\xF3rkowy ucha wyst\\u0119puje znacznie cz\\u0119\\u015Bciej u m\\u0119\\u017Cczyzn starszych, co jest zwi\\u0105zane z wi\\u0119ksz\\u0105 ekspozycj\\u0105 na s\\u0142o\\u0144ce (mniejsze w\\u0142osy = wi\\u0119ksza ekspozycja), a tak\\u017Ce z faktem, \\u017Ce m\\u0119\\u017Cczy\\u017Ani rzadziej nosz\\u0105 kapelusze z szerokim rondem chroni\\u0105cym uszy. Wygl\\u0105d SCC ucha to typowo twardy guzek, cz\\u0119sto z centralnym owrzodzeniem, kt\\xF3ry krwawi po delikatnym dotkni\\u0119ciu.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"span\", {\n parentName: \"p\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-wrapper\",\n \"style\": {\n \"position\": \"relative\",\n \"display\": \"block\",\n \"marginLeft\": \"auto\",\n \"marginRight\": \"auto\",\n \"maxWidth\": \"640px\"\n }\n }, \"\\n \", mdx(\"span\", {\n parentName: \"span\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-background-image\",\n \"style\": {\n \"paddingBottom\": \"74.84662576687117%\",\n \"position\": \"relative\",\n \"bottom\": \"0\",\n \"left\": \"0\",\n \"backgroundImage\": \"url('')\",\n \"backgroundSize\": \"cover\",\n \"display\": \"block\"\n }\n }), \"\\n \", mdx(\"img\", {\n parentName: \"span\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-image lazyload\",\n \"alt\": \"Rak kolczystokomórkowy ucha – owrzodzenie\",\n \"title\": \"Rak kolczystokomórkowy ucha – owrzodzenie\",\n \"data-src\": \"/static/c48ab738642ff40e1d961624838955b9/86a4b/scc-ucho-owrzodzenie.jpg\",\n \"data-srcset\": \"/static/c48ab738642ff40e1d961624838955b9/3138f/scc-ucho-owrzodzenie.jpg 163w,\\n/static/c48ab738642ff40e1d961624838955b9/2f0d2/scc-ucho-owrzodzenie.jpg 325w,\\n/static/c48ab738642ff40e1d961624838955b9/86a4b/scc-ucho-owrzodzenie.jpg 640w\",\n \"sizes\": \"(max-width: 640px) 100vw, 640px\",\n \"style\": {\n \"width\": \"100%\",\n \"height\": \"100%\",\n \"margin\": \"0\",\n \"verticalAlign\": \"middle\",\n \"position\": \"absolute\",\n \"top\": \"0\",\n \"left\": \"0\"\n },\n \"loading\": \"lazy\"\n }), \"\\n \")), mdx(\"p\", null, mdx(\"em\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Rak kolczystokom\\xF3rkowy ucha z charakterystycznym owrzodzeniem\")), mdx(\"p\", null, \"Ze wzgl\\u0119du na wysokie ryzyko przerzut\\xF3w, SCC ucha wymaga agresywniejszego leczenia z szerszymi marginesami wyci\\u0119cia (zazwyczaj 6-10 mm zdrowej tkanki wok\\xF3\\u0142 guza). Po chirurgii zaleca si\\u0119 tak\\u017Ce starann\\u0105 obserwacj\\u0119 w\\u0119z\\u0142\\xF3w ch\\u0142onnych okolicy przyusznej i pod\\u017Cuchwowej, najlepiej z pomoc\\u0105 ultrasonografii (USG) w\\u0119z\\u0142\\xF3w ch\\u0142onnych co 3-6 miesi\\u0119cy przez pierwsze 2 lata.\"), mdx(\"h3\", null, \"SCC wargi (dolnej)\"), mdx(\"p\", null, \"Dolna warga to kolejna lokalizacja wysokiego ryzyka dla raka kolczystokom\\xF3rkowego. W tym przypadku ryzyko nie wynika tylko z ekspozycji na s\\u0142o\\u0144ce, ale tak\\u017Ce z dodatkowych czynnik\\xF3w: palenia tytoniu, \\u017Cucia tytoniu i przewlek\\u0142ego zapalenia warg s\\u0142onecznego (actinic cheilitis). Kombinacja tych czynnik\\xF3w dramatycznie zwi\\u0119ksza prawdopodobie\\u0144stwo rozwoju SCC.\"), mdx(\"p\", null, \"Rak kolczystokom\\xF3rkowy wargi objawia si\\u0119 jako owrzodzenie, zgrubienie lub hiperkeratoza (nadmierne rogowacenie) czerwieni wargowej. Cz\\u0119sto poprzedzony jest wieloletnim actinic cheilitis \\u2013 stanem charakteryzuj\\u0105cym si\\u0119 sucho\\u015Bci\\u0105, p\\u0119kaniem, \\u0142uszczeniem i utrat\\u0105 granicy mi\\u0119dzy czerwieni\\u0105 wargow\\u0105 a sk\\xF3r\\u0105. To stan przedrakowy, kt\\xF3ry bez leczenia mo\\u017Ce przekszta\\u0142ci\\u0107 si\\u0119 w inwazyjnego SCC.\"), mdx(\"p\", null, \"SCC wargi, podobnie jak SCC ucha, ma wy\\u017Csze ryzyko przerzut\\xF3w ni\\u017C SCC sk\\xF3ry tu\\u0142owia czy ko\\u0144czyn. Przerzuty najcz\\u0119\\u015Bciej pojawiaj\\u0105 si\\u0119 w w\\u0119z\\u0142ach ch\\u0142onnych pod\\u017Cuchwowych i szyjnych. Leczenie wymaga chirurgicznego wyci\\u0119cia z marginesami, a w zaawansowanych przypadkach tak\\u017Ce limfadenektomii (usuni\\u0119cia w\\u0119z\\u0142\\xF3w ch\\u0142onnych) je\\u015Bli s\\u0105 one zaj\\u0119te przez nowotw\\xF3r.\"), mdx(\"h2\", null, \"Czynniki ryzyka rozwoju SCC\"), mdx(\"p\", null, \"Zrozumienie czynnik\\xF3w ryzyka rozwoju raka kolczystokom\\xF3rkowego jest kluczem do skutecznej profilaktyki. Poni\\u017Cej przedstawiamy szczeg\\xF3\\u0142owo wszystkie g\\u0142\\xF3wne czynniki zwi\\u0119kszaj\\u0105ce prawdopodobie\\u0144stwo zachorowania na SCC.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Promieniowanie ultrafioletowe (UV)\"), \" \\u2013 g\\u0142\\xF3wny czynnik ryzyka\"), mdx(\"p\", null, \"Kumulatywna ekspozycja na promieniowanie UV przez ca\\u0142e \\u017Cycie jest najwa\\u017Cniejszym czynnikiem ryzyka SCC. W przeciwie\\u0144stwie do czerniaka, gdzie kluczow\\u0105 rol\\u0119 odgrywaj\\u0105 ostre oparzenia s\\u0142oneczne w dzieci\\u0144stwie, w przypadku SCC bardziej liczy si\\u0119 ca\\u0142kowita dawka UV otrzymana przez lata. Ka\\u017Cda godzina sp\\u0119dzona na s\\u0142o\\u0144cu bez ochrony zwi\\u0119ksza ryzyko uszkodzenia DNA kom\\xF3rek nask\\xF3rka.\"), mdx(\"p\", null, \"Szczeg\\xF3lnie nara\\u017Cone s\\u0105 osoby pracuj\\u0105ce na zewn\\u0105trz: rolnicy, budowla\\u0144cy, \\u017Ceglarze, ogrodnicy. Badania pokazuj\\u0105, \\u017Ce osoby pracuj\\u0105ce na otwartym powietrzu maj\\u0105 2-3 razy wy\\u017Csze ryzyko SCC ni\\u017C osoby pracuj\\u0105ce w pomieszczeniach.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Jasna karnacja (fototyp I-II wed\\u0142ug Fitzpatricka)\")), mdx(\"p\", null, \"Osoby o jasnej karnacji, rudych lub blond w\\u0142osach, niebieskich lub zielonych oczach oraz sk\\u0142onno\\u015Bci do oparze\\u0144 s\\u0142onecznych (fototyp I-II) maj\\u0105 znacznie wy\\u017Csze ryzyko rozwoju SCC ni\\u017C osoby o ciemniejszej sk\\xF3rze. Wynika to z niskiej zawarto\\u015Bci melaniny \\u2013 naturalnego filtra UV w sk\\xF3rze.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Immunosupresja \\u2013 dramatyczny wzrost ryzyka\")), mdx(\"p\", null, \"Pacjenci otrzymuj\\u0105cy leki immunosupresyjne po przeszczepieniu narz\\u0105d\\xF3w maj\\u0105 65-250 razy wy\\u017Csze ryzyko rozwoju raka kolczystokom\\xF3rkowego ni\\u017C populacja og\\xF3lna! To jeden z najsilniejszych znanych czynnik\\xF3w ryzyka SCC. Leki immunosupresyjne (cyklosporyna, takrolimus, azatiopryna) hamuj\\u0105 nadz\\xF3r immunologiczny, kt\\xF3ry normalnie eliminuje kom\\xF3rki nowotworowe we wczesnym stadium rozwoju.\"), mdx(\"p\", null, \"Co gorsza, SCC u os\\xF3b immunosupresyjnych jest bardziej agresywny, szybciej ro\\u015Bnie i cz\\u0119\\u015Bciej daje przerzuty ni\\u017C u os\\xF3b z prawid\\u0142ow\\u0105 odporno\\u015Bci\\u0105. U pacjent\\xF3w po transplantacji tak\\u017Ce znacznie wy\\u017Csze jest ryzyko rozwoju wielu SCC jednocze\\u015Bnie (multiple SCC).\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Inne czynniki ryzyka:\")), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"HPV (human papillomavirus)\"), \" \\u2013 szczeg\\xF3lnie typy wysokiego ryzyka (HPV-16, HPV-18) zwi\\u0119kszaj\\u0105 prawdopodobie\\u0144stwo SCC w okolicach narz\\u0105d\\xF3w p\\u0142ciowych i na wargach\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Przewlek\\u0142e stany zapalne\"), \" \\u2013 d\\u0142ugo niegoj\\u0105ce si\\u0119 rany, owrzodzenia, blizny poparzeniowe mog\\u0105 by\\u0107 pod\\u0142o\\u017Cem dla rozwoju SCC (tzw. Marjolin's ulcer)\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Substancje chemiczne\"), \" \\u2013 ekspozycja zawodowa na arsen, smo\\u0142\\u0119, oleje mineralne\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Promieniowanie jonizuj\\u0105ce\"), \" \\u2013 historia radioterapii zwi\\u0119ksza ryzyko SCC w napromieniowanym obszarze\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Rogowacenie s\\u0142oneczne (actinic keratosis)\"), \" \\u2013 stan przedrakowy, kt\\xF3ry w 5-10% przypadk\\xF3w mo\\u017Ce przekszta\\u0142ci\\u0107 si\\u0119 w SCC\")), mdx(\"h3\", null, \"Immunosupresja a dramatyczny wzrost ryzyka SCC\"), mdx(\"p\", null, \"Warto szczeg\\xF3lnie podkre\\u015Bli\\u0107 skal\\u0119 problemu immunosupresji jako czynnika ryzyka raka kolczystokom\\xF3rkowego. Pacjenci po przeszczepieniu nerki, w\\u0105troby, serca lub innych narz\\u0105d\\xF3w, kt\\xF3rzy musz\\u0105 przyjmowa\\u0107 leki immunosupresyjne do ko\\u0144ca \\u017Cycia, maj\\u0105 65-250 razy wy\\u017Csze ryzyko rozwoju SCC ni\\u017C populacja og\\xF3lna. Dla por\\xF3wnania \\u2013 ich ryzyko czerniaka wzrasta tylko 3-8 razy, co pokazuje, \\u017Ce SCC jest szczeg\\xF3lnie zwi\\u0105zany z immunosupresj\\u0105.\"), mdx(\"p\", null, \"Mechanizm jest jasny: uk\\u0142ad immunologiczny normalnie rozpoznaje i eliminuje kom\\xF3rki nowotworowe we wczesnym stadium rozwoju (nadz\\xF3r immunologiczny). Leki immunosupresyjne hamuj\\u0105 ten proces, pozwalaj\\u0105c kom\\xF3rkom nowotworowym na niekontrolowany wzrost. Dodatkowo, immunosupresja zmniejsza zdolno\\u015B\\u0107 organizmu do eliminacji zaka\\u017Ce\\u0144 HPV, kt\\xF3re mog\\u0105 dodatkowo zwi\\u0119ksza\\u0107 ryzyko SCC.\"), mdx(\"p\", null, \"Rokowania u pacjent\\xF3w po transplantacji s\\u0105 gorsze ni\\u017C w populacji og\\xF3lnej. SCC u os\\xF3b immunosupresyjnych cz\\u0119\\u015Bciej daje przerzuty (8-14% vs 2-5% w populacji og\\xF3lnej), cz\\u0119\\u015Bciej nawraca po leczeniu i cz\\u0119sto wyst\\u0119puje w postaci mnogie (kilka-kilkana\\u015Bcie SCC jednocze\\u015Bnie). Pi\\u0119cioletnie prze\\u017Cycie u pacjent\\xF3w po transplantacji z przerzutowym SCC wynosi tylko 25-30%, podczas gdy w populacji og\\xF3lnej jest to 40-50%.\"), mdx(\"p\", null, \"Dlatego pacjenci po przeszczepieniu narz\\u0105d\\xF3w wymagaj\\u0105 regularnych, bardzo cz\\u0119stych kontroli dermatologicznych \\u2013 zazwyczaj co 3-6 miesi\\u0119cy przez ca\\u0142e \\u017Cycie. \", mdx(\"a\", {\n parentName: \"p\",\n \"href\": \"/wideodermatoskopia-komputerowe-badanie-znamion/\"\n }, \"Wideodermatoskopia\"), \" ca\\u0142ego cia\\u0142a z mapowaniem wszystkich zmian sk\\xF3rnych jest idealn\\u0105 metod\\u0105 monitoringu tej grupy wysokiego ryzyka.\"), mdx(More, {\n link: \"/wideodermatoskopia-komputerowe-badanie-znamion/\",\n text: \"Jeste\\u015B pacjentem po przeszczepieniu? Um\\xF3w wideodermatoskopi\\u0119 ca\\u0142ego cia\\u0142a i monitoruj wszystkie zmiany sk\\xF3rne regularnie. Wczesne wykrycie ratuje \\u017Cycie.\",\n cta: \"Um\\xF3w badanie\",\n mdxType: \"More\"\n }), mdx(\"h2\", null, \"Tempo wzrostu i agresywno\\u015B\\u0107 SCC\"), mdx(\"p\", null, \"Jedna z kluczowych r\\xF3\\u017Cnic mi\\u0119dzy rakiem kolczystokom\\xF3rkowym a rakiem podstawnokom\\xF3rkowym to tempo wzrostu. SCC ro\\u015Bnie znacznie szybciej \\u2013 typowo w ci\\u0105gu tygodni do miesi\\u0119cy widoczny jest wyra\\u017Any przyrost wielko\\u015Bci guza. Dla por\\xF3wnania, BCC rozwija si\\u0119 miesi\\u0105cami lub nawet latami. Ta r\\xF3\\u017Cnica ma ogromne znaczenie kliniczne: w przypadku SCC ka\\u017Cdy tydzie\\u0144 zw\\u0142oki w diagnostyce mo\\u017Ce oznacza\\u0107 g\\u0142\\u0119bsz\\u0105 inwazj\\u0119 i wy\\u017Csze ryzyko przerzut\\xF3w.\"), mdx(\"p\", null, \"Agresywno\\u015B\\u0107 raka kolczystokom\\xF3rkowego przejawia si\\u0119 przede wszystkim zdolno\\u015Bci\\u0105 do przerzutowania. Podczas gdy BCC przerzutuje w mniej ni\\u017C 0,1% przypadk\\xF3w (praktycznie nigdy), SCC daje przerzuty w 2-5% przypadk\\xF3w og\\xF3\\u0142em. W lokalizacjach wysokiego ryzyka odsetek ten wzrasta dramatycznie:\"), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"SCC ucha\"), \" \\u2013 do 11% przerzut\\xF3w\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"SCC dolnej wargi\"), \" \\u2013 do 14% przerzut\\xF3w\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"SCC okolicy genitalno-analnej\"), \" \\u2013 do 20% przerzut\\xF3w\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"SCC rozwijaj\\u0105cy si\\u0119 w bliznach poparze\\u0144 lub przewlek\\u0142ych ranach\"), \" \\u2013 do 30% przerzut\\xF3w\")), mdx(\"p\", null, \"Droga przerzutowania SCC jest przewidywalna: najpierw nowotw\\xF3r rozprzestrzenia si\\u0119 do najbli\\u017Cszych w\\u0119z\\u0142\\xF3w ch\\u0142onnych regionalnych (np. w\\u0119z\\u0142y szyjne dla SCC twarzy, w\\u0119z\\u0142y pachowe dla SCC ko\\u0144czyny g\\xF3rnej). Je\\u015Bli przerzuty do w\\u0119z\\u0142\\xF3w nie zostan\\u0105 zatrzymane leczeniem, kom\\xF3rki nowotworowe mog\\u0105 dalej migrowa\\u0107 do w\\u0119z\\u0142\\xF3w bardziej odleg\\u0142ych i ostatecznie do narz\\u0105d\\xF3w wewn\\u0119trznych, najcz\\u0119\\u015Bciej p\\u0142uc i w\\u0105troby.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Czynniki wp\\u0142ywaj\\u0105ce na agresywno\\u015B\\u0107 SCC:\")), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Wielko\\u015B\\u0107 guza\"), \" \\u2013 SCC wi\\u0119ksze ni\\u017C 2 cm maj\\u0105 2-3 razy wy\\u017Csze ryzyko przerzut\\xF3w\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"G\\u0142\\u0119boko\\u015B\\u0107 inwazji\"), \" \\u2013 guzy grubsze ni\\u017C 4 mm maj\\u0105 znacznie wy\\u017Csze ryzyko\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Inwazja oko\\u0142onerwowa\"), \" \\u2013 je\\u015Bli nowotw\\xF3r infiltruje nerwy, ryzyko nawrotu i przerzut\\xF3w wzrasta 5-7 razy\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Lokalizacja\"), \" \\u2013 ucho, warga, narz\\u0105dy p\\u0142ciowe to lokalizacje wysokiego ryzyka\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Stopie\\u0144 zr\\xF3\\u017Cnicowania histologicznego\"), \" \\u2013 s\\u0142abo zr\\xF3\\u017Cnicowane SCC (G3) s\\u0105 bardziej agresywne ni\\u017C dobrze zr\\xF3\\u017Cnicowane (G1)\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Immunosupresja\"), \" \\u2013 jak ju\\u017C wspomniano, pacjenci po transplantacji maj\\u0105 znacznie bardziej agresywne SCC\")), mdx(\"p\", null, \"Znaczenie wczesnego wykrycia nie mo\\u017Ce by\\u0107 przecenione. SCC mniejsze ni\\u017C 2 cm, grubo\\u015Bci poni\\u017Cej 4 mm, bez inwazji oko\\u0142onerwowej i dobrze zr\\xF3\\u017Cnicowane histologicznie maj\\u0105 pi\\u0119cioletnie prze\\u017Cycie powy\\u017Cej 95%. To rokowania por\\xF3wnywalne z wczesnym czerniakiem. Natomiast SCC z przerzutami do w\\u0119z\\u0142\\xF3w ch\\u0142onnych ma pi\\u0119cioletnie prze\\u017Cycie ju\\u017C tylko 25-50%. Ka\\u017Cdy tydzie\\u0144 zw\\u0142oki w diagnostyce i leczeniu ma znaczenie.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"span\", {\n parentName: \"p\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-wrapper\",\n \"style\": {\n \"position\": \"relative\",\n \"display\": \"block\",\n \"marginLeft\": \"auto\",\n \"marginRight\": \"auto\",\n \"maxWidth\": \"640px\"\n }\n }, \"\\n \", mdx(\"span\", {\n parentName: \"span\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-background-image\",\n \"style\": {\n \"paddingBottom\": \"74.84662576687117%\",\n \"position\": \"relative\",\n \"bottom\": \"0\",\n \"left\": \"0\",\n \"backgroundImage\": \"url('')\",\n \"backgroundSize\": \"cover\",\n \"display\": \"block\"\n }\n }), \"\\n \", mdx(\"img\", {\n parentName: \"span\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-image lazyload\",\n \"alt\": \"Wczesny rak kolczystokomórkowy\",\n \"title\": \"Wczesny rak kolczystokomórkowy\",\n \"data-src\": \"/static/0067e8a47934a4a988136cff8d2d920e/86a4b/scc-wczesny.jpg\",\n \"data-srcset\": \"/static/0067e8a47934a4a988136cff8d2d920e/3138f/scc-wczesny.jpg 163w,\\n/static/0067e8a47934a4a988136cff8d2d920e/2f0d2/scc-wczesny.jpg 325w,\\n/static/0067e8a47934a4a988136cff8d2d920e/86a4b/scc-wczesny.jpg 640w\",\n \"sizes\": \"(max-width: 640px) 100vw, 640px\",\n \"style\": {\n \"width\": \"100%\",\n \"height\": \"100%\",\n \"margin\": \"0\",\n \"verticalAlign\": \"middle\",\n \"position\": \"absolute\",\n \"top\": \"0\",\n \"left\": \"0\"\n },\n \"loading\": \"lazy\"\n }), \"\\n \")), mdx(\"p\", null, mdx(\"em\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Wczesne stadium raka kolczystokom\\xF3rkowego \\u2013 r\\xF3\\u017Cowy guzek na sk\\xF3rze\")), mdx(\"p\", null, mdx(\"span\", {\n parentName: \"p\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-wrapper\",\n \"style\": {\n \"position\": \"relative\",\n \"display\": \"block\",\n \"marginLeft\": \"auto\",\n \"marginRight\": \"auto\",\n \"maxWidth\": \"640px\"\n }\n }, \"\\n \", mdx(\"span\", {\n parentName: \"span\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-background-image\",\n \"style\": {\n \"paddingBottom\": \"74.84662576687117%\",\n \"position\": \"relative\",\n \"bottom\": \"0\",\n \"left\": \"0\",\n \"backgroundImage\": \"url('')\",\n \"backgroundSize\": \"cover\",\n \"display\": \"block\"\n }\n }), \"\\n \", mdx(\"img\", {\n parentName: \"span\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-image lazyload\",\n \"alt\": \"Rak kolczystokomórkowy około 1 cm\",\n \"title\": \"Rak kolczystokomórkowy około 1 cm\",\n \"data-src\": \"/static/e7bd0de66225ccdcd6b9dafc3d507ff8/86a4b/scc-1cm.jpg\",\n \"data-srcset\": \"/static/e7bd0de66225ccdcd6b9dafc3d507ff8/3138f/scc-1cm.jpg 163w,\\n/static/e7bd0de66225ccdcd6b9dafc3d507ff8/2f0d2/scc-1cm.jpg 325w,\\n/static/e7bd0de66225ccdcd6b9dafc3d507ff8/86a4b/scc-1cm.jpg 640w\",\n \"sizes\": \"(max-width: 640px) 100vw, 640px\",\n \"style\": {\n \"width\": \"100%\",\n \"height\": \"100%\",\n \"margin\": \"0\",\n \"verticalAlign\": \"middle\",\n \"position\": \"absolute\",\n \"top\": \"0\",\n \"left\": \"0\"\n },\n \"loading\": \"lazy\"\n }), \"\\n \")), mdx(\"p\", null, mdx(\"em\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Rak kolczystokom\\xF3rkowy oko\\u0142o 1 cm \\u015Brednicy \\u2013 idealne stadium do wykrycia i wyleczenia\")), mdx(\"h2\", null, \"R\\xF3\\u017Cnica rak kolczystokom\\xF3rkowy (SCC) vs rak podstawnokom\\xF3rkowy (BCC)\"), mdx(\"p\", null, \"Pacjenci cz\\u0119sto pytaj\\u0105: jaka jest r\\xF3\\u017Cnica mi\\u0119dzy rakiem kolczystokom\\xF3rkowym a rakiem podstawnokom\\xF3rkowym? Cho\\u0107 oba s\\u0105 rakami sk\\xF3ry wywodz\\u0105cymi si\\u0119 z keratynocyt\\xF3w, r\\xF3\\u017Cni\\u0105 si\\u0119 znacz\\u0105co pod wzgl\\u0119dem agresywno\\u015Bci, rokowania i leczenia. Kluczowa r\\xF3\\u017Cnica: \", mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"rak kolczystokom\\xF3rkowy jest bardziej agresywny i cz\\u0119\\u015Bciej daje przerzuty, ale rak podstawnokom\\xF3rkowy jest znacznie cz\\u0119stszy\"), \".\"), mdx(\"p\", null, \"BCC stanowi a\\u017C 80% wszystkich nowotwor\\xF3w sk\\xF3ry, podczas gdy SCC tylko 20%. To sprawia, \\u017Ce wi\\u0119kszo\\u015B\\u0107 pacjent\\xF3w z rakiem sk\\xF3ry ma BCC. Jednak je\\u015Bli chodzi o zagro\\u017Cenie \\u017Cycia, SCC jest znacznie bardziej niebezpieczny ze wzgl\\u0119du na zdolno\\u015B\\u0107 do przerzutowania i szybszy wzrost.\"), mdx(\"p\", null, \"Poni\\u017Csza tabela por\\xF3wnawcza przedstawia najwa\\u017Cniejsze r\\xF3\\u017Cnice:\"), mdx(\"table\", null, mdx(\"thead\", {\n parentName: \"table\"\n }, mdx(\"tr\", {\n parentName: \"thead\"\n }, mdx(\"th\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"Cecha\"), mdx(\"th\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"Rak kolczystokom\\xF3rkowy (SCC)\"), mdx(\"th\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"Rak podstawnokom\\xF3rkowy (BCC)\"))), mdx(\"tbody\", {\n parentName: \"table\"\n }, mdx(\"tr\", {\n parentName: \"tbody\"\n }, mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"td\"\n }, \"Cz\\u0119sto\\u015B\\u0107\")), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"20% rak\\xF3w sk\\xF3ry\"), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"80% rak\\xF3w sk\\xF3ry\")), mdx(\"tr\", {\n parentName: \"tbody\"\n }, mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"td\"\n }, \"Kom\\xF3rki pochodzenia\")), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"Warstwa kolczysta nask\\xF3rka\"), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"Warstwa podstawna nask\\xF3rka\")), mdx(\"tr\", {\n parentName: \"tbody\"\n }, mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"td\"\n }, \"Tempo wzrostu\")), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"Szybkie (tygodnie-miesi\\u0105ce)\"), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"Powolne (miesi\\u0105ce-lata)\")), mdx(\"tr\", {\n parentName: \"tbody\"\n }, mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"td\"\n }, \"Przerzuty\")), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"2-5% (lokalizacje wysokiego ryzyka do 11%)\"), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"Bardzo rzadkie (<0,1%)\")), mdx(\"tr\", {\n parentName: \"tbody\"\n }, mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"td\"\n }, \"Typowy wygl\\u0105d\")), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"Twardy guzek, owrzodzenie, hiperkeratoza\"), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"Per\\u0142owy guzek, telangiektazje\")), mdx(\"tr\", {\n parentName: \"tbody\"\n }, mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"td\"\n }, \"Lokalizacja\")), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"Twarz, uszy, warga, d\\u0142onie\"), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"Twarz, nos (strefa T)\")), mdx(\"tr\", {\n parentName: \"tbody\"\n }, mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"td\"\n }, \"Rokowania (wczesne)\")), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"Bardzo dobre (>95% prze\\u017Cycia 5-letnie)\"), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"Doskona\\u0142e (~99% wyleczalno\\u015B\\u0107)\")), mdx(\"tr\", {\n parentName: \"tbody\"\n }, mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"td\"\n }, \"Rokowania (przerzuty)\")), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"\\u015Arednie (25-50% prze\\u017Cycia 5-letnie)\"), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"Nie dotyczy (przerzuty ekstremalnie rzadkie)\")), mdx(\"tr\", {\n parentName: \"tbody\"\n }, mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"td\"\n }, \"Leczenie\")), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"Chirurgia z szerszymi marginesami, Mohs\"), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"Chirurgia z w\\u0105skimi marginesami, inne metody\")), mdx(\"tr\", {\n parentName: \"tbody\"\n }, mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"td\"\n }, \"Follow-up\")), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"Co 3-6 miesi\\u0119cy przez 2-5 lat\"), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"Co 6-12 miesi\\u0119cy\")))), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Rozwini\\u0119cie najwa\\u017Cniejszych r\\xF3\\u017Cnic:\")), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Tempo wzrostu\"), \": To najbardziej widoczna r\\xF3\\u017Cnica dla pacjenta. SCC ro\\u015Bnie szybko \\u2013 z tygodnia na tydzie\\u0144 wida\\u0107 wyra\\u017Any przyrost. BCC ro\\u015Bnie powoli, cz\\u0119sto pacjent m\\xF3wi \\\"mam to od kilku lat i dopiero teraz zacz\\u0119\\u0142o rosn\\u0105\\u0107\\\". Ta r\\xF3\\u017Cnica wynika z biologii nowotwor\\xF3w: SCC ma wy\\u017Csz\\u0105 aktywno\\u015B\\u0107 mitotyczn\\u0105 (szybsze dzielenie kom\\xF3rek).\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Przerzuty\"), \": To najwa\\u017Cniejsza r\\xF3\\u017Cnica rokownicza. BCC praktycznie nigdy nie daje przerzut\\xF3w odleg\\u0142ych \\u2013 mo\\u017Cna go leczy\\u0107 miejscowo bez obawy o w\\u0119z\\u0142y ch\\u0142onne czy narz\\u0105dy wewn\\u0119trzne. SCC w 2-5% przypadk\\xF3w przerzutuje do w\\u0119z\\u0142\\xF3w ch\\u0142onnych, a w lokalizacjach wysokiego ryzyka (ucho, warga) nawet do 11-14%. To sprawia, \\u017Ce SCC wymaga bardziej agresywnego leczenia i staranniejszego follow-up.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Wygl\\u0105d\"), \": BCC cz\\u0119sto ma charakterystyczny per\\u0142owy wygl\\u0105d z widocznymi naczyniami krwiono\\u015Bnymi (telangiektazje) na powierzchni. SCC jest twardszy, bardziej hiperkeratotyczny (rogowaty), cz\\u0119sto pokryty grubymi \\u0142uskami. Jednak ostateczne rozpoznanie zawsze wymaga biopsji \\u2013 nie mo\\u017Cna rozpozna\\u0107 nowotworu tylko na podstawie wygl\\u0105du.\"), mdx(\"p\", null, \"Oba nowotwory wykryte wcze\\u015Bnie maj\\u0105 bardzo dobre rokowania. Kluczowe jest regularne badanie sk\\xF3ry, samoobserwacja i pilna reakcja na ka\\u017Cd\\u0105 podejrzan\\u0105 zmian\\u0119. Wi\\u0119cej informacji o BCC znajdziesz w naszym szczeg\\xF3\\u0142owym artykule o \", mdx(\"a\", {\n parentName: \"p\",\n \"href\": \"/blog/jak-wyglada-rak-podstawnokomorkowy-zdjecia\"\n }, \"raku podstawnokom\\xF3rkowym\"), \".\"), mdx(\"p\", null, \"Por\\xF3wnanie z \", mdx(\"a\", {\n parentName: \"p\",\n \"href\": \"/czerniak/\"\n }, \"czerniakiem\"), \" to ju\\u017C inna kategoria \\u2013 czerniak rozwija si\\u0119 z melanocyt\\xF3w (kom\\xF3rek barwnikowych), jest najagresywniejszym nowotworem sk\\xF3ry i wymaga jeszcze pilniejszej diagnostyki i leczenia.\"), mdx(\"h2\", null, \"SCC vs keratoakantoma (KA) \\u2013 jak odr\\xF3\\u017Cni\\u0107?\"), mdx(\"p\", null, \"Keratoakantoma (KA) to szybko rosn\\u0105cy guzek sk\\xF3ry, kt\\xF3ry klasycznie by\\u0142 uwa\\u017Cany za nowotw\\xF3r \\u0142agodny, ale wsp\\xF3\\u0142cze\\u015Bnie wielu dermatolog\\xF3w traktuje go jako wariant dobrze zr\\xF3\\u017Cnicowanego raka kolczystokom\\xF3rkowego. Jest to jedna z najbardziej kontrowersyjnych kwestii w dermatologii i dermatopatologii.\"), mdx(\"p\", null, \"Keratoakantoma objawia si\\u0119 jako szybko rosn\\u0105cy (w ci\\u0105gu 4-8 tygodni) p\\xF3\\u0142kulisty guzek z centralnym zapadni\\u0119ciem wype\\u0142nionym rogowymi masami, przypominaj\\u0105cy wulkan lub krater. Typowa lokalizacja to twarz i grzbiet d\\u0142oni \\u2013 te same obszary co SCC. Najbardziej charakterystyczna cecha KA to tempo wzrostu: od ma\\u0142ej grudki do guza 1-2 cm \\u015Brednicy w ci\\u0105gu 2-3 miesi\\u0119cy.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"span\", {\n parentName: \"p\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-wrapper\",\n \"style\": {\n \"position\": \"relative\",\n \"display\": \"block\",\n \"marginLeft\": \"auto\",\n \"marginRight\": \"auto\",\n \"maxWidth\": \"640px\"\n }\n }, \"\\n \", mdx(\"span\", {\n parentName: \"span\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-background-image\",\n \"style\": {\n \"paddingBottom\": \"74.84662576687117%\",\n \"position\": \"relative\",\n \"bottom\": \"0\",\n \"left\": \"0\",\n \"backgroundImage\": \"url('')\",\n \"backgroundSize\": \"cover\",\n \"display\": \"block\"\n }\n }), \"\\n \", mdx(\"img\", {\n parentName: \"span\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-image lazyload\",\n \"alt\": \"Keratoakantoma lub SCC\",\n \"title\": \"Keratoakantoma lub SCC\",\n \"data-src\": \"/static/7a416b6351c21667b87a547938ec941f/86a4b/scc-keratoakantoma.jpg\",\n \"data-srcset\": \"/static/7a416b6351c21667b87a547938ec941f/3138f/scc-keratoakantoma.jpg 163w,\\n/static/7a416b6351c21667b87a547938ec941f/2f0d2/scc-keratoakantoma.jpg 325w,\\n/static/7a416b6351c21667b87a547938ec941f/86a4b/scc-keratoakantoma.jpg 640w\",\n \"sizes\": \"(max-width: 640px) 100vw, 640px\",\n \"style\": {\n \"width\": \"100%\",\n \"height\": \"100%\",\n \"margin\": \"0\",\n \"verticalAlign\": \"middle\",\n \"position\": \"absolute\",\n \"top\": \"0\",\n \"left\": \"0\"\n },\n \"loading\": \"lazy\"\n }), \"\\n \")), mdx(\"p\", null, mdx(\"em\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Szybko rosn\\u0105cy guzek przypominaj\\u0105cy keratoakantoma \\u2013 centralny krater wype\\u0142niony rogowymi masami\")), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Podobie\\u0144stwa mi\\u0119dzy keratoakantoma a SCC:\")), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Szybki wzrost (tygodnie-miesi\\u0105ce)\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Guzek z centralnymi rogowymi masami\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Lokalizacja: twarz, d\\u0142onie, przedramiona\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Wyst\\u0119powanie u os\\xF3b starszych z uszkodzon\\u0105 s\\u0142o\\u0144cem sk\\xF3r\\u0105\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Bardzo trudne lub niemo\\u017Cliwe odr\\xF3\\u017Cnienie kliniczne\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Trudne odr\\xF3\\u017Cnienie histopatologiczne (nawet dla do\\u015Bwiadczonych patolog\\xF3w)\")), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"R\\xF3\\u017Cnice teoretyczne:\")), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"KA klasycznie mo\\u017Ce samoistnie si\\u0119 cofn\\u0105\\u0107 (regresja samoistna) w ci\\u0105gu 6-12 miesi\\u0119cy, pozostawiaj\\u0105c blizn\\u0119\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"SCC bez leczenia zawsze progresuje i nigdy nie cofa si\\u0119 samoistnie\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"KA histologicznie ma charakterystyczn\\u0105 architektur\\u0119 \\\"kratera\\\" z dobrze zorganizowanymi warstwami\")), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Problem w praktyce klinicznej:\")), mdx(\"p\", null, \"Kluczowy problem polega na tym, \\u017Ce klinicznie i histopatologicznie bardzo trudno odr\\xF3\\u017Cni\\u0107 keratoakantoma od dobrze zr\\xF3\\u017Cnicowanego SCC. Badania pokazuj\\u0105, \\u017Ce nawet do\\u015Bwiadczeni dermatopatolodzy maj\\u0105 problem z rozr\\xF3\\u017Cnieniem tych dw\\xF3ch jednostek. Co wi\\u0119cej, istniej\\u0105 doniesienia o przypadkach \\\"keratoakantoma\\\", kt\\xF3re da\\u0142y przerzuty do w\\u0119z\\u0142\\xF3w ch\\u0142onnych \\u2013 co jest zachowaniem charakterystycznym dla z\\u0142o\\u015Bliwego nowotworu, nie \\u0142agodnego guza.\"), mdx(\"p\", null, \"Dodatkowo, chocia\\u017C KA mo\\u017Ce teoretycznie cofn\\u0105\\u0107 si\\u0119 samoistnie, oczekiwanie na samoistn\\u0105 regresj\\u0119 niesie ryzyko: co je\\u015Bli to jednak SCC? Oczekiwanie 6-12 miesi\\u0119cy na regresj\\u0119 oznacza 6-12 miesi\\u0119cy wzrostu potencjalnego raka kolczystokom\\xF3rkowego, co mo\\u017Ce doprowadzi\\u0107 do g\\u0142\\u0119bszej inwazji i wy\\u017Cszego ryzyka przerzut\\xF3w.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Wsp\\xF3\\u0142czesne podej\\u015Bcie terapeutyczne:\")), mdx(\"p\", null, \"Dlatego wsp\\xF3\\u0142czesny konsensus w dermatologii brzmi: \", mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"ka\\u017Cde keratoakantoma nale\\u017Cy traktowa\\u0107 jak raka kolczystokom\\xF3rkowego i chirurgicznie wycina\\u0107\"), \". Nie czeka si\\u0119 na samoistn\\u0105 regresj\\u0119. Biopsja i badanie histopatologiczne mog\\u0105 potwierdzi\\u0107 rozpoznanie, ale leczenie jest takie samo \\u2013 chirurgiczne wyci\\u0119cie z marginesem zdrowej tkanki.\"), mdx(\"p\", null, \"Je\\u015Bli masz szybko rosn\\u0105cy guzek na twarzy lub d\\u0142oniach, niezale\\u017Cnie od tego czy to KA czy SCC, wymaga on pilnej konsultacji dermatologicznej i biopsji. Nie warto ryzykowa\\u0107 czekania \\\"mo\\u017Ce samo przejdzie\\\" \\u2013 bezpieczniejsze jest usuni\\u0119cie i potwierdzenie rozpoznania histopatologicznie.\"), mdx(\"h2\", null, \"Diagnostyka raka kolczystokom\\xF3rkowego\"), mdx(\"p\", null, \"Diagnostyka raka kolczystokom\\xF3rkowego opiera si\\u0119 na trzech filarach: ocenie klinicznej, dermatoskopii i badaniu histopatologicznym. Z\\u0142otym standardem rozpoznania jest zawsze biopsja z ocen\\u0105 histopatologiczn\\u0105 \\u2013 \\u017Cadna inna metoda nie daje pewno\\u015Bci rozpoznania.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Ocena kliniczna\"), \" \\u2013 pierwsza linia diagnostyki\"), mdx(\"p\", null, \"Ka\\u017Cdy dermatolog powinien podejrzewa\\u0107 SCC przy nast\\u0119puj\\u0105cych objawach:\"), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Niegoj\\u0105ca si\\u0119 rana przez ponad 4 tygodnie\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Szybko rosn\\u0105cy guzek w lokalizacji eksponowanej na s\\u0142o\\u0144ce\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Twardy w dotyku guzek pokryty \\u0142uskami lub strupem\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Spontaniczne krwawienie z guza\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Lokalizacja wysokiego ryzyka: ucho, warga, r\\u0119ce\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Historia immunosupresji lub przeszczepu narz\\u0105du\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Liczne rogowacenia s\\u0142oneczne w okolicy\")), mdx(\"p\", null, \"Je\\u015Bli kt\\xF3rykolwiek z powy\\u017Cszych objaw\\xF3w wyst\\u0119puje, wskazana jest biopsja.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Dermatoskopia\"), \" \\u2013 narz\\u0119dzie pomocnicze\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"a\", {\n parentName: \"p\",\n \"href\": \"/dermatoskopia-badanie-znamion\"\n }, \"Badanie dermatoskopowe\"), \" mo\\u017Ce pom\\xF3c w ocenie podejrzanych zmian sk\\xF3rnych, ale nie jest wystarczaj\\u0105ce do postawienia rozpoznania SCC. Dermatoskopia SCC pokazuje typowo:\"), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Nieostr\\u0105 granic\\u0119 zmiany\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Bia\\u0142e lub \\u017C\\xF3\\u0142te bezkszta\\u0142tne struktury (hiperkeratoza)\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Atypowe naczynia krwiono\\u015Bne (zwil\\u017Cone, polimorficzne)\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Owrzodzenie z krwawymi skorupami\")), mdx(\"p\", null, \"Dermatoskopia jest szczeg\\xF3lnie przydatna w monitoringu pacjent\\xF3w wysokiego ryzyka (np. po transplantacji), pozwalaj\\u0105c na szybk\\u0105 ocen\\u0119 wielu zmian sk\\xF3rnych podczas jednej wizyty.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Biopsja \\u2013 z\\u0142oty standard diagnostyki\")), mdx(\"p\", null, \"Ostateczne rozpoznanie SCC wymaga biopsji i badania histopatologicznego. Istnieje kilka typ\\xF3w biopsji:\"), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Punch biopsy\"), \" \\u2013 wyci\\u0119cie cylindrycznego fragmentu sk\\xF3ry o \\u015Brednicy 3-6 mm. Dobra metoda dla ma\\u0142ych zmian, szybka do wykonania, pozostawia ma\\u0142\\u0105 blizn\\u0119.\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Incisional biopsy\"), \" \\u2013 wyci\\u0119cie fragmentu du\\u017Cej zmiany dla diagnostyki. Stosowana gdy zmiana jest zbyt du\\u017Ca do ca\\u0142kowitego wyci\\u0119cia w pierwszym etapie.\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Excisional biopsy\"), \" \\u2013 ca\\u0142kowite wyci\\u0119cie zmiany z marginesem zdrowej tkanki. Preferowana metoda dla ma\\u0142ych SCC \\u2013 jednocze\\u015Bnie diagnostyka i leczenie.\")), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Badanie histopatologiczne \\u2013 co ocenia patolog?\")), mdx(\"p\", null, \"Patolog oceniaj\\u0105cy preparat z biopsji analizuje:\"), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Potwierdzenie rozpoznania SCC\"), \" \\u2013 czy to rzeczywi\\u015Bcie rak kolczystokom\\xF3rkowy, a nie inny nowotw\\xF3r\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Stopie\\u0144 zr\\xF3\\u017Cnicowania\"), \" \\u2013 G1 (dobrze zr\\xF3\\u017Cnicowany), G2 (\\u015Brednio zr\\xF3\\u017Cnicowany), G3 (s\\u0142abo zr\\xF3\\u017Cnicowany). G3 ma najgorsze rokowania.\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"G\\u0142\\u0119boko\\u015B\\u0107 inwazji (grubo\\u015B\\u0107 guza)\"), \" \\u2013 wyra\\u017Cona w milimetrach. Guzy >4 mm maj\\u0105 znacznie wy\\u017Csze ryzyko przerzut\\xF3w.\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Inwazja oko\\u0142onerwowa\"), \" \\u2013 czy nowotw\\xF3r infiltruje nerwy. Je\\u015Bli tak, ryzyko nawrotu i przerzut\\xF3w wzrasta 5-7 razy.\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Margines chirurgiczny\"), \" \\u2013 czy guz zosta\\u0142 ca\\u0142kowicie wyci\\u0119ty (margines czysty) czy pozosta\\u0142y kom\\xF3rki nowotworowe (margines zaj\\u0119ty).\")), mdx(\"p\", null, \"Je\\u015Bli margines jest zaj\\u0119ty przez nowotw\\xF3r, konieczne jest ponowne wyci\\u0119cie (re-excision) dla uzyskania marginesu czystego.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Badania obrazowe \\u2013 kiedy s\\u0105 potrzebne?\")), mdx(\"p\", null, \"Je\\u015Bli istnieje podejrzenie przerzut\\xF3w do w\\u0119z\\u0142\\xF3w ch\\u0142onnych lub narz\\u0105d\\xF3w wewn\\u0119trznych, zalecane s\\u0105:\"), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"USG w\\u0119z\\u0142\\xF3w ch\\u0142onnych\"), \" \\u2013 regionalnych dla danej lokalizacji (np. w\\u0119z\\u0142y szyjne dla SCC twarzy)\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Tomografia komputerowa (CT)\"), \" \\u2013 ocena w\\u0119z\\u0142\\xF3w ch\\u0142onnych i ewentualnych przerzut\\xF3w odleg\\u0142ych\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Rezonans magnetyczny (MRI)\"), \" \\u2013 szczeg\\xF3lnie przydatny dla oceny inwazji g\\u0142\\u0119bokich struktur (np. ko\\u015B\\u0107, chrz\\u0105stka)\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"PET-CT\"), \" \\u2013 w zaawansowanych przypadkach z potwierdzonymi przerzutami, dla oceny ca\\u0142ego cia\\u0142a\")), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Staging (TNM) \\u2013 ocena zaawansowania\")), mdx(\"p\", null, \"Po potwierdzeniu rozpoznania SCC, lekarz ocenia stopie\\u0144 zaawansowania nowotworu wed\\u0142ug klasyfikacji TNM (Tumor, Nodes, Metastasis):\"), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"T (tumor)\"), \" \\u2013 wielko\\u015B\\u0107 i cechy guza pierwotnego (T1-T4)\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"N (nodes)\"), \" \\u2013 zaj\\u0119cie w\\u0119z\\u0142\\xF3w ch\\u0142onnych (N0-N3)\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"M (metastasis)\"), \" \\u2013 obecno\\u015B\\u0107 przerzut\\xF3w odleg\\u0142ych (M0 lub M1)\")), mdx(\"p\", null, \"Staging pomaga w wyborze optymalnego leczenia i ocenie rokowania.\"), mdx(\"p\", null, \"Szczeg\\xF3\\u0142owe informacje o biopsji znamion i interpretacji wyniku histopatologicznego znajdziesz w naszym artykule o \", mdx(\"a\", {\n parentName: \"p\",\n \"href\": \"/blog/biopsja-znamienia-wynik-histopatologiczny\"\n }, \"biopsji znamienia\"), \".\"), mdx(\"h3\", null, \"Rola wideodermatoskopii w monitoringu pacjent\\xF3w wysokiego ryzyka\"), mdx(\"p\", null, \"Pacjenci, kt\\xF3rzy przebyli raka kolczystokom\\xF3rkowego, maj\\u0105 bardzo wysokie ryzyko rozwoju kolejnych SCC \\u2013 statystyki pokazuj\\u0105, \\u017Ce 30-50% z nich rozwinie nowego SCC w ci\\u0105gu 3-5 lat. Wynika to z tzw. field cancerization (karcynogeneza polowa) \\u2013 ca\\u0142a sk\\xF3ra eksponowana na s\\u0142o\\u0144ce przez lata ma uszkodzenia DNA i stan przedrakowy, co sprzyja powstawaniu wielu niezale\\u017Cnych nowotwor\\xF3w.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"a\", {\n parentName: \"p\",\n \"href\": \"/wideodermatoskopia-komputerowe-badanie-znamion/\"\n }, \"Wideodermatoskopia\"), \" ca\\u0142ego cia\\u0142a z mapowaniem wszystkich zmian sk\\xF3rnych to optymalna metoda monitoringu pacjent\\xF3w wysokiego ryzyka. Podczas badania dermatolog:\"), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Fotografuje ca\\u0142e cia\\u0142o pacjenta (total body photography)\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Wykonuje dermatoskopi\\u0119 wszystkich podejrzanych zmian\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Zapisuje obrazy w systemie komputerowym\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Podczas kolejnych wizyt por\\xF3wnuje nowe obrazy z poprzednimi\")), mdx(\"p\", null, \"Takie mapowanie pozwala na bardzo wczesn\\u0105 detekcj\\u0119 nowych SCC lub zmian istniej\\u0105cych rogowace\\u0144 s\\u0142onecznych. Ka\\u017Cda nowa zmiana lub zmiana istniej\\u0105cego elementu jest natychmiast widoczna w por\\xF3wnaniu z wcze\\u015Bniejszymi badaniami.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Grupy wymagaj\\u0105ce regularnej wideodermatoskopii:\")), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Pacjenci po leczeniu SCC (co 3-6 miesi\\u0119cy przez 2-5 lat)\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Pacjenci immunosupresyjni po przeszczepieniu narz\\u0105d\\xF3w (co 3-6 miesi\\u0119cy przez ca\\u0142e \\u017Cycie)\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Osoby z licznymi rogowaceniami s\\u0142onecznymi (co 6-12 miesi\\u0119cy)\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Pacjenci z zespo\\u0142em genetycznym predysponuj\\u0105cym do nowotwor\\xF3w sk\\xF3ry\")), mdx(\"p\", null, \"Wczesne wykrycie SCC w stadium in situ lub ma\\u0142ego inwazyjnego guza pozwala na proste, skuteczne leczenie z doskona\\u0142ymi rokowaniami. Dlatego regularne kontroli s\\u0105 kluczowe.\"), mdx(More, {\n link: \"/wideodermatoskopia-komputerowe-badanie-znamion/\",\n text: \"Przeszed\\u0142e\\u015B leczenie SCC lub jeste\\u015B w grupie wysokiego ryzyka? Um\\xF3w wideodermatoskopi\\u0119 ca\\u0142ego cia\\u0142a z mapowaniem. Wczesna detekcja nowych zmian ratuje \\u017Cycie.\",\n cta: \"Um\\xF3w badanie\",\n mdxType: \"More\"\n }), mdx(\"h2\", null, \"Leczenie raka kolczystokom\\xF3rkowego\"), mdx(\"p\", null, \"Z\\u0142otym standardem leczenia raka kolczystokom\\xF3rkowego jest chirurgiczne wyci\\u0119cie z marginesem zdrowej tkanki. Wielko\\u015B\\u0107 marginesu zale\\u017Cy od stopnia ryzyka guza:\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Chirurgia konwencjonalna z marginesami\")), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"SCC niskiego ryzyka\"), \" (ma\\u0142e, dobrze zr\\xF3\\u017Cnicowane, poza lokalizacjami wysokiego ryzyka): margines 4-6 mm zdrowej tkanki wok\\xF3\\u0142 guza\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"SCC wysokiego ryzyka\"), \" (du\\u017Ce >2 cm, s\\u0142abo zr\\xF3\\u017Cnicowane, lokalizacje wysokiego ryzyka, inwazja oko\\u0142onerwowa): margines 6-10 mm lub wi\\u0119cej\")), mdx(\"p\", null, \"Margines jest konieczny, poniewa\\u017C nowotw\\xF3r mo\\u017Ce mie\\u0107 mikroskopijne ogniska poza widoczn\\u0105 granic\\u0105 kliniczn\\u0105. Wyci\\u0119cie bez marginesu prawie zawsze prowadzi do nawrotu.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Mohs micrographic surgery \\u2013 z\\u0142oty standard dla lokalizacji wysokiego ryzyka\")), mdx(\"p\", null, \"Chirurgia Mohsa to specjalistyczna technika polegaj\\u0105ca na:\"), mdx(\"ol\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ol\"\n }, \"Wyci\\u0119ciu guza z bardzo w\\u0105skim marginesem (1-2 mm)\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ol\"\n }, \"Natychmiastowym badaniu histopatologicznym ca\\u0142ego marginesu chirurgicznego\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ol\"\n }, \"Je\\u015Bli margines jest zaj\\u0119ty \\u2013 wyci\\u0119ciu kolejnej warstwy tylko w miejscu zaj\\u0119tym przez nowotw\\xF3r\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ol\"\n }, \"Powtarzaniu procesu a\\u017C do uzyskania marginesu ca\\u0142kowicie czystego\")), mdx(\"p\", null, \"Zalety chirurgii Mohsa:\"), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Najwy\\u017Cszy odsetek wylecze\\u0144 (96-99% dla pierwszorazowego SCC)\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Maksymalne oszcz\\u0119dzenie zdrowej tkanki (wa\\u017Cne kosmetycznie na twarzy)\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Natychmiastowe potwierdzenie ca\\u0142kowitego usuni\\u0119cia guza\")), mdx(\"p\", null, \"Wskazania do chirurgii Mohsa:\"), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"SCC twarzy (szczeg\\xF3lnie obszary estetycznie wa\\u017Cne: nos, powieki, usta, uszy)\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"SCC o wysokim ryzyku nawrotu (du\\u017Ce, s\\u0142abo zr\\xF3\\u017Cnicowane, nawrotowe)\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"SCC z inwazj\\u0105 oko\\u0142onerwow\\u0105\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"SCC narz\\u0105d\\xF3w p\\u0142ciowych\")), mdx(\"p\", null, \"Jedynym minusem chirurgii Mohsa jest dost\\u0119pno\\u015B\\u0107 \\u2013 wymaga wysoko wyspecjalizowanego zespo\\u0142u (dermatochirurg + technik histopatologiczny) i nie jest dost\\u0119pna w ka\\u017Cdym o\\u015Brodku.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Radioterapia \\u2013 alternatywa dla pacjent\\xF3w nieoperacyjnych\")), mdx(\"p\", null, \"Radioterapia to skuteczna alternatywa dla pacjent\\xF3w, kt\\xF3rzy nie mog\\u0105 by\\u0107 operowani (zbyt du\\u017Ce ryzyko znieczulenia, bardzo zaawansowany wiek, odmowa chirurgii) lub gdy chirurgia grozi\\u0142aby powa\\u017Cnym kalectwem funkcjonalnym. Skuteczno\\u015B\\u0107 radioterapii w leczeniu SCC wynosi oko\\u0142o 85-95%, co jest nieco ni\\u017Csze ni\\u017C chirurgia (96-99%), ale wci\\u0105\\u017C bardzo dobre.\"), mdx(\"p\", null, \"Zalety radioterapii: brak konieczno\\u015Bci znieczulenia, brak naci\\u0119cia i szw\\xF3w, mo\\u017Cliwo\\u015B\\u0107 leczenia pacjent\\xF3w z przeciwwskazaniami do chirurgii.\"), mdx(\"p\", null, \"Wady: kuracja zajmuje 4-6 tygodni (20-30 sesji), mo\\u017Ce powodowa\\u0107 popromienne zapalenie sk\\xF3ry, d\\u0142ugoterminowo mog\\u0105 wyst\\u0105pi\\u0107 blizny i przebarwienia.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Inne metody leczenia\")), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Kriochirurgia (zamra\\u017Canie ciek\\u0142ym azotem)\"), \" \\u2013 tylko dla SCC in situ (choroba Bowena), nie dla inwazyjnego SCC\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Elektrokoagulacja i wy\\u0142y\\u017Ceczkowanie\"), \" \\u2013 tylko dla bardzo ma\\u0142ych, niskiego ryzyka SCC in situ\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Fotodynamiczna terapia (PDT)\"), \" \\u2013 dla SCC in situ, nie dla inwazyjnego SCC\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Terapia miejscowa (imiquimod, 5-fluorouracyl)\"), \" \\u2013 tylko SCC in situ\")), mdx(\"p\", null, \"Wszystkie powy\\u017Csze metody maj\\u0105 ni\\u017Csz\\u0105 skuteczno\\u015B\\u0107 ni\\u017C chirurgia i s\\u0105 zarezerwowane tylko dla wybranych przypadk\\xF3w (SCC in situ, pacjenci nieoperacyjni, odmowa chirurgii).\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Leczenie systemowe \\u2013 zaawansowany SCC z przerzutami\")), mdx(\"p\", null, \"Je\\u015Bli SCC da\\u0142 przerzuty do w\\u0119z\\u0142\\xF3w ch\\u0142onnych lub narz\\u0105d\\xF3w odleg\\u0142ych, konieczne jest leczenie systemowe:\"), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Immunoterapia\"), \" \\u2013 inhibitory punktu kontrolnego PD-1 (cemiplimab, pembrolizumab) to prze\\u0142om w leczeniu zaawansowanego SCC. Skuteczno\\u015B\\u0107 30-50% (odpowied\\u017A na leczenie), znacz\\u0105co lepsze ni\\u017C chemioterapia.\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Chemioterapia\"), \" \\u2013 cisplatyna, 5-fluorouracyl, stosowane gdy immunoterapia jest nieskuteczna lub niedost\\u0119pna. Skuteczno\\u015B\\u0107 20-30%.\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Radioterapia paliatywna\"), \" \\u2013 dla zmniejszenia objaw\\xF3w (b\\xF3lu, krwawienia) w nieoperacyjnych przerzutach.\")), mdx(\"p\", null, \"Rokowania w zaawansowanym SCC z przerzutami s\\u0105 gorsze ni\\u017C we wczesnym stadium, ale immunoterapia znacz\\u0105co poprawi\\u0142a prze\\u017Cywalno\\u015B\\u0107 w ostatnich latach.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Obserwacja w\\u0119z\\u0142\\xF3w ch\\u0142onnych\")), mdx(\"p\", null, \"Po wyci\\u0119ciu SCC wysokiego ryzyka (du\\u017Ce, s\\u0142abo zr\\xF3\\u017Cnicowane, lokalizacje wysokiego ryzyka), zalecana jest obserwacja w\\u0119z\\u0142\\xF3w ch\\u0142onnych regionalnych:\"), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Samoobserwacja \\u2013 pacjent sprawdza w\\u0119z\\u0142y ch\\u0142onne w okolicy guza\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"USG w\\u0119z\\u0142\\xF3w ch\\u0142onnych co 3-6 miesi\\u0119cy przez 2 lata\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Je\\u015Bli pojawi\\u0105 si\\u0119 powi\\u0119kszone w\\u0119z\\u0142y \\u2013 biopsja cienkoig\\u0142owa (FNA) lub wyci\\u0119cie w\\u0119z\\u0142a dla potwierdzenia przerzut\\xF3w\")), mdx(\"p\", null, \"Wi\\u0119cej informacji o \", mdx(\"a\", {\n parentName: \"p\",\n \"href\": \"/chirurgiczne-usuwanie-znamion/\"\n }, \"chirurgicznym usuwaniu nowotwor\\xF3w sk\\xF3ry\"), \" znajdziesz na naszej stronie us\\u0142ugowej.\"), mdx(\"h2\", null, \"Rokowania i nawroty\"), mdx(\"p\", null, \"Rokowania w raku kolczystokom\\xF3rkowym zale\\u017C\\u0105 od wielu czynnik\\xF3w, przede wszystkim od stadium zaawansowania w momencie rozpoznania, lokalizacji guza, g\\u0142\\u0119boko\\u015Bci inwazji, stopnia zr\\xF3\\u017Cnicowania histologicznego i obecno\\u015Bci immunosupresji.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Rokowania w zale\\u017Cno\\u015Bci od stadium:\")), mdx(\"table\", null, mdx(\"thead\", {\n parentName: \"table\"\n }, mdx(\"tr\", {\n parentName: \"thead\"\n }, mdx(\"th\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"Stadium\"), mdx(\"th\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"Opis\"), mdx(\"th\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"Pi\\u0119cioletnie prze\\u017Cycie\"))), mdx(\"tbody\", {\n parentName: \"table\"\n }, mdx(\"tr\", {\n parentName: \"tbody\"\n }, mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"td\"\n }, \"SCC in situ\"), \" (choroba Bowena)\"), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"Nowotw\\xF3r ograniczony do nask\\xF3rka\"), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"~100% (praktycznie zawsze wyleczalny)\")), mdx(\"tr\", {\n parentName: \"tbody\"\n }, mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"td\"\n }, \"Wczesny inwazyjny SCC\"), \" (<2 cm, <4 mm, G1-G2)\"), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"Ma\\u0142y, dobrze zr\\xF3\\u017Cnicowany guz\"), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \">95%\")), mdx(\"tr\", {\n parentName: \"tbody\"\n }, mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"td\"\n }, \"SCC wysokiego ryzyka\"), \" (>2 cm, >4 mm, G3, lokalizacja wysokiego ryzyka)\"), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"Du\\u017Cy lub s\\u0142abo zr\\xF3\\u017Cnicowany guz\"), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"70-90%\")), mdx(\"tr\", {\n parentName: \"tbody\"\n }, mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"td\"\n }, \"SCC z przerzutami do w\\u0119z\\u0142\\xF3w ch\\u0142onnych\")), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"Zaj\\u0119cie w\\u0119z\\u0142\\xF3w regionalnych\"), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"25-50%\")), mdx(\"tr\", {\n parentName: \"tbody\"\n }, mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"td\"\n }, \"SCC z przerzutami odleg\\u0142ymi\")), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"Przerzuty do narz\\u0105d\\xF3w (p\\u0142uca, w\\u0105troba)\"), mdx(\"td\", {\n parentName: \"tr\",\n \"align\": null\n }, \"<10% (5 lat)\")))), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Czynniki wp\\u0142ywaj\\u0105ce na rokowania:\")), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Wielko\\u015B\\u0107\"), \" \\u2013 guzy >2 cm maj\\u0105 2-3 razy wy\\u017Csze ryzyko przerzut\\xF3w i \\u015Bmierci\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"G\\u0142\\u0119boko\\u015B\\u0107 inwazji\"), \" \\u2013 guzy >4 mm grubo\\u015Bci maj\\u0105 znacznie wy\\u017Csze ryzyko\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Stopie\\u0144 zr\\xF3\\u017Cnicowania\"), \" \\u2013 G3 (s\\u0142abo zr\\xF3\\u017Cnicowane) maj\\u0105 3-4 razy wy\\u017Csze ryzyko przerzut\\xF3w ni\\u017C G1\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Inwazja oko\\u0142onerwowa\"), \" \\u2013 wzrost ryzyka nawrotu i przerzut\\xF3w 5-7 razy\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Lokalizacja\"), \" \\u2013 ucho, warga, narz\\u0105dy p\\u0142ciowe to lokalizacje gorszego rokowania\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Immunosupresja\"), \" \\u2013 pacjenci po transplantacji maj\\u0105 2-3 razy wy\\u017Csze ryzyko \\u015Bmierci z powodu SCC\")), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Ryzyko nawrotu po leczeniu:\")), mdx(\"p\", null, \"Nawet po skutecznym wyci\\u0119ciu SCC, istnieje ryzyko nawrotu guza w tym samym miejscu (local recurrence):\"), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Og\\xF3lnie\"), \": 8% nawrot\\xF3w po chirurgii konwencjonalnej\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Lokalizacje wysokiego ryzyka\"), \": do 23% nawrot\\xF3w\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Chirurgia Mohsa\"), \": tylko 3-4% nawrot\\xF3w (znacz\\u0105co ni\\u017Csze ni\\u017C chirurgia konwencjonalna)\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"SCC z inwazj\\u0105 oko\\u0142onerwow\\u0105\"), \": do 30% nawrot\\xF3w\")), mdx(\"p\", null, \"Wi\\u0119kszo\\u015B\\u0107 nawrot\\xF3w pojawia si\\u0119 w ci\\u0105gu pierwszych 2 lat po leczeniu, dlatego kontrole dermatologiczne s\\u0105 najcz\\u0119stsze w\\u0142a\\u015Bnie w tym okresie.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Ryzyko nowych SCC (field cancerization):\")), mdx(\"p\", null, \"To jeszcze wa\\u017Cniejszy problem ni\\u017C nawr\\xF3t tego samego SCC. Pacjenci po leczeniu SCC maj\\u0105 30-50% prawdopodobie\\u0144stwa rozwoju nowego, niezale\\u017Cnego SCC w ci\\u0105gu 3-5 lat. Wynika to z field cancerization \\u2013 ca\\u0142a sk\\xF3ra eksponowana na s\\u0142o\\u0144ce przez lata ma uszkodzenia DNA i jest podatna na rozw\\xF3j kolejnych nowotwor\\xF3w.\"), mdx(\"p\", null, \"U pacjent\\xF3w immunosupresyjnych po przeszczepieniu narz\\u0105d\\xF3w ryzyko jest jeszcze wy\\u017Csze \\u2013 nawet 60-80% rozwinie kolejnego SCC w ci\\u0105gu 5 lat.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"span\", {\n parentName: \"p\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-wrapper\",\n \"style\": {\n \"position\": \"relative\",\n \"display\": \"block\",\n \"marginLeft\": \"auto\",\n \"marginRight\": \"auto\",\n \"maxWidth\": \"640px\"\n }\n }, \"\\n \", mdx(\"span\", {\n parentName: \"span\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-background-image\",\n \"style\": {\n \"paddingBottom\": \"74.84662576687117%\",\n \"position\": \"relative\",\n \"bottom\": \"0\",\n \"left\": \"0\",\n \"backgroundImage\": \"url('')\",\n \"backgroundSize\": \"cover\",\n \"display\": \"block\"\n }\n }), \"\\n \", mdx(\"img\", {\n parentName: \"span\",\n \"className\": \"gatsby-resp-image-image lazyload\",\n \"alt\": \"Mnogie raki kolczystokomórkowe\",\n \"title\": \"Mnogie raki kolczystokomórkowe\",\n \"data-src\": \"/static/022e0150bb0e9cdf3d798abbcf3dd8b8/86a4b/scc-mnogie.jpg\",\n \"data-srcset\": \"/static/022e0150bb0e9cdf3d798abbcf3dd8b8/3138f/scc-mnogie.jpg 163w,\\n/static/022e0150bb0e9cdf3d798abbcf3dd8b8/2f0d2/scc-mnogie.jpg 325w,\\n/static/022e0150bb0e9cdf3d798abbcf3dd8b8/86a4b/scc-mnogie.jpg 640w\",\n \"sizes\": \"(max-width: 640px) 100vw, 640px\",\n \"style\": {\n \"width\": \"100%\",\n \"height\": \"100%\",\n \"margin\": \"0\",\n \"verticalAlign\": \"middle\",\n \"position\": \"absolute\",\n \"top\": \"0\",\n \"left\": \"0\"\n },\n \"loading\": \"lazy\"\n }), \"\\n \")), mdx(\"p\", null, mdx(\"em\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Mnogie ogniska raka kolczystokom\\xF3rkowego u pacjenta wysokiego ryzyka \\u2013 field cancerization\")), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Rekomendacje follow-up (kontrole po leczeniu):\")), mdx(\"p\", null, \"Ze wzgl\\u0119du na wysokie ryzyko nawrot\\xF3w i nowych SCC, zalecane s\\u0105 regularne kontrole dermatologiczne:\"), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Pierwsze 2 lata po leczeniu\"), \": co 3-6 miesi\\u0119cy\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Lata 3-5\"), \": co 6 miesi\\u0119cy\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Po 5 latach\"), \": co 12 miesi\\u0119cy\")), mdx(\"p\", null, \"U pacjent\\xF3w wysokiego ryzyka (immunosupresja, wiele SCC w przesz\\u0142o\\u015Bci, SCC wysokiego ryzyka) kontrole co 3-6 miesi\\u0119cy przez ca\\u0142e \\u017Cycie.\"), mdx(\"p\", null, \"Podczas kontroli dermatolog:\"), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Bada okolic\\u0119 po wyci\\u0119ciu guza (poszukiwanie nawrotu)\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Bada w\\u0119z\\u0142y ch\\u0142onne regionalne (poszukiwanie przerzut\\xF3w)\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Bada ca\\u0142\\u0105 sk\\xF3r\\u0119 (poszukiwanie nowych SCC, BCC, rogowace\\u0144 s\\u0142onecznych)\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Opcjonalnie wykonuje wideodermatoskopi\\u0119 z mapowaniem\")), mdx(\"p\", null, mdx(\"a\", {\n parentName: \"p\",\n \"href\": \"/wideodermatoskopia-komputerowe-badanie-znamion/\"\n }, \"Wideodermatoskopia\"), \" jest szczeg\\xF3lnie przydatna w monitoringu pacjent\\xF3w po SCC, poniewa\\u017C pozwala na systematyczne por\\xF3wnywanie wszystkich zmian sk\\xF3rnych mi\\u0119dzy wizytami i bardzo wczesn\\u0105 detekcj\\u0119 nowych guz\\xF3w.\"), mdx(\"h2\", null, \"Profilaktyka raka kolczystokom\\xF3rkowego\"), mdx(\"p\", null, \"Profilaktyka raka kolczystokom\\xF3rkowego dzieli si\\u0119 na dwa poziomy: profilaktyk\\u0119 pierwotn\\u0105 (zapobieganie powstaniu SCC) i profilaktyk\\u0119 wt\\xF3rn\\u0105 (wczesne wykrycie ju\\u017C istniej\\u0105cego SCC).\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Profilaktyka pierwotna \\u2013 zapobieganie powstaniu SCC\")), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"1. Ochrona przed promieniowaniem UV\")), mdx(\"p\", null, \"To najwa\\u017Cniejszy element profilaktyki SCC. Ponad 90% przypadk\\xF3w SCC jest bezpo\\u015Brednio zwi\\u0105zanych z ekspozycj\\u0105 na UV.\"), mdx(\"p\", null, \"Konkretne wskaz\\xF3wki:\"), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Kremy z filtrem SPF 50+\"), \" \\u2013 aplikowa\\u0107 20-30 minut przed wyj\\u015Bciem na s\\u0142o\\u0144ce, ponawia\\u0107 co 2 godziny i po k\\u0105pieli. U\\u017Cywa\\u0107 nawet w pochmurne dni (chmury przepuszczaj\\u0105 80% promieniowania UV).\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Odzie\\u017C ochronna\"), \" \\u2013 koszule z d\\u0142ugim r\\u0119kawem, d\\u0142ugie spodnie, kapelusze z szerokim rondem (minimum 7-10 cm). Istnieje specjalna odzie\\u017C z filtrem UV (UPF 50+).\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Unikanie s\\u0142o\\u0144ca w godzinach 10:00-16:00\"), \" \\u2013 w tym czasie promieniowanie UV jest najsilniejsze (70-80% dziennej dawki UV przypada na te godziny).\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Okulary przeciws\\u0142oneczne\"), \" \\u2013 chroni\\u0105 delikatn\\u0105 sk\\xF3r\\u0119 wok\\xF3\\u0142 oczu i same oczy przed UV.\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Ca\\u0142kowite unikanie solari\\xF3w\"), \" \\u2013 WHO sklasyfikowa\\u0142a solaria jako kancerogen grupy 1 (najwy\\u017Csza kategoria), na r\\xF3wni z papierosami. Solaria zwi\\u0119kszaj\\u0105 ryzyko SCC o 67% po pierwszym u\\u017Cyciu przed 35 rokiem \\u017Cycia.\")), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"2. Leczenie rogowace\\u0144 s\\u0142onecznych (stan\\xF3w przedrakowych)\")), mdx(\"p\", null, \"Rogowacenie s\\u0142oneczne (actinic keratosis) to stan przedrakowy, kt\\xF3ry w 5-10% przypadk\\xF3w mo\\u017Ce transformowa\\u0107 si\\u0119 w SCC. Wszystkie rogowacenia powinny by\\u0107 leczone:\"), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Kriochirurgia\"), \" \\u2013 zamro\\u017Cenie ciek\\u0142ym azotem (najcz\\u0119stsza metoda)\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Terapia fotodynamiczna (PDT)\"), \" \\u2013 dla licznych rogowace\\u0144 na du\\u017Cym obszarze\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Kremy miejscowe\"), \" \\u2013 imiquimod, 5-fluorouracyl, diclofenac w \\u017Celu\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Peeling chemiczny\"), \" \\u2013 dla rozsianych rogowace\\u0144 twarzy\")), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"3. Retinoidy u pacjent\\xF3w wysokiego ryzyka\")), mdx(\"p\", null, \"U pacjent\\xF3w immunosupresyjnych po przeszczepieniu narz\\u0105d\\xF3w, kt\\xF3rzy maj\\u0105 bardzo wysokie ryzyko SCC, rozwa\\u017Ca si\\u0119 profilaktyczne stosowanie retinoid\\xF3w doustnych (acitretyna). Badania pokazuj\\u0105, \\u017Ce mog\\u0105 zmniejszy\\u0107 ryzyko nowych SCC o 30-40%. Jednak leki te maj\\u0105 dzia\\u0142ania niepo\\u017C\\u0105dane i wymagaj\\u0105 \\u015Bcis\\u0142ego nadzoru lekarskiego.\"), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"4. Unikanie innych czynnik\\xF3w ryzyka\")), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Rzucenie palenia tytoniu (szczeg\\xF3lnie wa\\u017Cne dla prewencji SCC wargi)\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Ochrona przed zawodow\\u0105 ekspozycj\\u0105 na arsen, smo\\u0142\\u0119, oleje mineralne\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Szczepienie przeciwko HPV (w m\\u0142odym wieku, przed ekspozycj\\u0105 na wirusa)\")), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"Profilaktyka wt\\xF3rna \\u2013 wczesne wykrycie SCC\")), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"1. Samoobserwacja sk\\xF3ry co miesi\\u0105c\")), mdx(\"p\", null, \"Regularnie (raz w miesi\\u0105cu) sprawdzaj ca\\u0142\\u0105 sk\\xF3r\\u0119 wed\\u0142ug schematu:\"), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Sta\\u0144 przed lustrem i obejrzyj twarz, szyj\\u0119, uszy, sk\\xF3r\\u0119 g\\u0142owy\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Sprawd\\u017A przedramiona, ramiona, d\\u0142onie (grzbiet i d\\u0142onie)\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Obejrzyj klatk\\u0119 piersiow\\u0105, brzuch, pachy\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"U\\u017Cyj lusterka do sprawdzenia plec\\xF3w, po\\u015Bladk\\xF3w, tylnych cz\\u0119\\u015Bci ud\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Sprawd\\u017A nogi (przednie i tylne powierzchnie), stopy (podeszwy, przestrzenie mi\\u0119dzypalcowe)\")), mdx(\"p\", null, \"Zwr\\xF3\\u0107 uwag\\u0119 na:\"), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Nowe guzki lub owrzodzenia\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Zmiany istniej\\u0105cych zmian sk\\xF3rnych (wzrost, zmiana koloru, krwawienie)\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Rany kt\\xF3re si\\u0119 nie goj\\u0105 przez >4 tygodnie\")), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"2. Regularne badania dermatoskopowe\")), mdx(\"p\", null, \"Cz\\u0119sto\\u015B\\u0107 zale\\u017Cna od ryzyka:\"), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Osoby bez czynnik\\xF3w ryzyka\"), \": raz w roku lub rzadziej\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Jasna karnacja, intensywna ekspozycja UV, >50 lat\"), \": raz w roku\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Historia SCC/BCC\"), \": co 3-6 miesi\\u0119cy przez pierwsze 2 lata, potem co 6-12 miesi\\u0119cy\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Immunosupresja, transplantacja\"), \": co 3-6 miesi\\u0119cy przez ca\\u0142e \\u017Cycie\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"li\"\n }, \"Liczne rogowacenia s\\u0142oneczne\"), \": co 6-12 miesi\\u0119cy\")), mdx(\"p\", null, mdx(\"strong\", {\n parentName: \"p\"\n }, \"3. Wideodermatoskopia ca\\u0142ego cia\\u0142a u wysokiego ryzyka\")), mdx(\"p\", null, mdx(\"a\", {\n parentName: \"p\",\n \"href\": \"/wideodermatoskopia-komputerowe-badanie-znamion/\"\n }, \"Wideodermatoskopia\"), \" z mapowaniem ca\\u0142ego cia\\u0142a to najlepsza metoda monitoringu pacjent\\xF3w wysokiego ryzyka. Pozwala na bardzo wczesn\\u0105 detekcj\\u0119 nowych SCC lub zmian rogowace\\u0144 s\\u0142onecznych, gdy s\\u0105 one jeszcze ma\\u0142e i \\u0142atwe do wyleczenia.\"), mdx(\"p\", null, \"Szczeg\\xF3lnie zalecana dla:\"), mdx(\"ul\", null, mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Pacjent\\xF3w po leczeniu SCC (field cancerization \\u2013 wysokie ryzyko nowych SCC)\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Pacjent\\xF3w immunosupresyjnych\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Os\\xF3b z licznymi rogowaceniami s\\u0142onecznymi\"), mdx(\"li\", {\n parentName: \"ul\"\n }, \"Os\\xF3b pracuj\\u0105cych na zewn\\u0105trz (rolnicy, budowla\\u0144cy, \\u017Ceglarze)\")), mdx(\"p\", null, \"Wi\\u0119cej informacji o profilaktyce nowotwor\\xF3w sk\\xF3ry znajdziesz w naszym artykule o \", mdx(\"a\", {\n parentName: \"p\",\n \"href\": \"/blog/jak-chronic-sie-przed-nowotworem-skory\"\n }, \"ochronie przed rakiem sk\\xF3ry\"), \".\"), mdx(MoreLeadUmow, {\n link: \"/kontakt\",\n text: \"Regularnie monitoruj swoj\\u0105 sk\\xF3r\\u0119 \\u2013 szczeg\\xF3lnie je\\u015Bli jeste\\u015B w grupie wysokiego ryzyka. Um\\xF3w wideodermatoskopi\\u0119 ca\\u0142ego cia\\u0142a z mapowaniem wszystkich zmian sk\\xF3rnych.\",\n cta: \"Nie zwlekaj\",\n mdxType: \"MoreLeadUmow\"\n }), mdx(\"h2\", null, \"Najcz\\u0119\\u015Bciej zadawane pytania o rak kolczystokom\\xF3rkowy\"), mdx(\"h3\", null, \"Czy rak kolczystokom\\xF3rkowy jest gro\\u017Any?\"), mdx(\"p\", null, \"Tak, rak kolczystokom\\xF3rkowy jest bardziej gro\\u017Any ni\\u017C rak podstawnokom\\xF3rkowy. SCC daje przerzuty w 2-5% przypadk\\xF3w og\\xF3\\u0142em, a w lokalizacjach wysokiego ryzyka (ucho, warga, narz\\u0105dy p\\u0142ciowe) nawet do 11%. Przerzuty do w\\u0119z\\u0142\\xF3w ch\\u0142onnych lub narz\\u0105d\\xF3w odleg\\u0142ych znacz\\u0105co pogarszaj\\u0105 rokowania. Jednak wczesne wykrycie daje bardzo dobre szanse \\u2013 pi\\u0119cioletnie prze\\u017Cycie w stadium wczesnym przekracza 95%. Kluczowe jest nie odk\\u0142adanie diagnostyki i leczenia ka\\u017Cdej podejrzanej zmiany sk\\xF3rnej.\"), mdx(\"h3\", null, \"Jak szybko ro\\u015Bnie rak kolczystokom\\xF3rkowy?\"), mdx(\"p\", null, \"Rak kolczystokom\\xF3rkowy ro\\u015Bnie znacznie szybciej ni\\u017C rak podstawnokom\\xF3rkowy \\u2013 typowo w ci\\u0105gu tygodni do miesi\\u0119cy widoczny jest wyra\\u017Any przyrost wielko\\u015Bci guza. Dla por\\xF3wnania, BCC rozwija si\\u0119 miesi\\u0105cami lub latami. Tempo wzrostu SCC zale\\u017Cy od lokalizacji, stopnia zr\\xF3\\u017Cnicowania histologicznego i obecno\\u015Bci immunosupresji \\u2013 u pacjent\\xF3w po przeszczepieniu narz\\u0105d\\xF3w SCC mo\\u017Ce rosn\\u0105\\u0107 jeszcze szybciej. Ka\\u017Cda szybko rosn\\u0105ca zmiana sk\\xF3rna wymaga pilnej konsultacji dermatologicznej i nie nale\\u017Cy zwleka\\u0107 z diagnostyk\\u0105.\"), mdx(\"h3\", null, \"Jaka jest r\\xF3\\u017Cnica mi\\u0119dzy rakiem kolczystokom\\xF3rkowym a podstawnokom\\xF3rkowym?\"), mdx(\"p\", null, \"SCC jest bardziej agresywny ni\\u017C BCC \\u2013 ro\\u015Bnie szybciej (tygodnie-miesi\\u0105ce vs miesi\\u0105ce-lata), cz\\u0119\\u015Bciej daje przerzuty (2-5% vs mniej ni\\u017C 0,1%) i ma gorsze rokowania w stadium zaawansowanym (25-50% prze\\u017Cycia 5-letnie z przerzutami vs praktycznie 100% wyleczalno\\u015B\\u0107 BCC). BCC jest jednak znacznie cz\\u0119stszy, stanowi\\u0105c 80% rak\\xF3w sk\\xF3ry, podczas gdy SCC tylko 20%. Oba nowotwory wykryte wcze\\u015Bnie maj\\u0105 bardzo dobre rokowania, dlatego regularne badanie sk\\xF3ry jest kluczowe dla obu.\"), mdx(\"h3\", null, \"Czy rak kolczystokom\\xF3rkowy mo\\u017Ce przej\\u015B\\u0107 samoistnie?\"), mdx(\"p\", null, \"Nie, rak kolczystokom\\xF3rkowy nie cofa si\\u0119 samoistnie i zawsze wymaga leczenia. Niekt\\xF3re guzki sk\\xF3ry, takie jak keratoakantoma, mog\\u0105 teoretycznie ulec samoistnej regresji, ale wsp\\xF3\\u0142cze\\u015Bnie wielu dermatolog\\xF3w uwa\\u017Ca keratoakantoma za wariant dobrze zr\\xF3\\u017Cnicowanego SCC i zaleca chirurgiczne wyci\\u0119cie. Nieleczony SCC stale ro\\u015Bnie, coraz g\\u0142\\u0119biej infiltruje sk\\xF3r\\u0119 i mo\\u017Ce da\\u0107 przerzuty do w\\u0119z\\u0142\\xF3w ch\\u0142onnych lub narz\\u0105d\\xF3w odleg\\u0142ych. Ka\\u017Cdy podejrzany guzek wymaga biopsji i leczenia.\"), mdx(\"h3\", null, \"Jakie s\\u0105 objawy raka kolczystokom\\xF3rkowego?\"), mdx(\"p\", null, \"Typowe objawy SCC to: twardy guzek lub owrzodzenie kt\\xF3re si\\u0119 nie goi przez ponad 4 tygodnie, spontaniczne krwawienie lub krwawienie po delikatnym dotkni\\u0119ciu, powierzchnia pokryta hiperkeratotycznymi \\u0142uskami lub strupem, sta\\u0142y przyrost wielko\\u015Bci zmiany. SCC cz\\u0119sto rozwija si\\u0119 z rogowacenia s\\u0142onecznego (stan przedrakowy). Najcz\\u0119stsze lokalizacje to twarz, uszy, dolna warga, grzbiet d\\u0142oni i przedramiona \\u2013 obszary eksponowane na s\\u0142o\\u0144ce. Ka\\u017Cda niegoj\\u0105ca si\\u0119 rana przez wi\\u0119cej ni\\u017C 4 tygodnie wymaga pilnej konsultacji dermatologicznej.\"), mdx(\"h3\", null, \"Czy po wyci\\u0119ciu raka kolczystokom\\xF3rkowego mo\\u017Ce wr\\xF3ci\\u0107?\"), mdx(\"p\", null, \"Tak, istnieje ryzyko nawrotu SCC w tym samym miejscu po chirurgii \\u2013 og\\xF3lnie wynosi ono oko\\u0142o 8%, ale w lokalizacjach wysokiego ryzyka (ucho, warga) mo\\u017Ce wzrasta\\u0107 do 23%. Chirurgia Mohsa znacz\\u0105co zmniejsza ryzyko nawrotu do tylko 3-4%. Dodatkowo, 30-50% pacjent\\xF3w po leczeniu SCC rozwinie nowego, niezale\\u017Cnego raka kolczystokom\\xF3rkowego w innej lokalizacji w ci\\u0105gu 3-5 lat (tzw. field cancerization). Dlatego konieczne s\\u0105 regularne kontrole dermatologiczne co 3-6 miesi\\u0119cy przez pierwsze 2 lata, a nast\\u0119pnie co 6-12 miesi\\u0119cy.\"), mdx(\"h3\", null, \"Czy rak kolczystokom\\xF3rkowy mo\\u017Ce by\\u0107 \\u015Bmiertelny?\"), mdx(\"p\", null, \"Tak, zaawansowany rak kolczystokom\\xF3rkowy z przerzutami do w\\u0119z\\u0142\\xF3w ch\\u0142onnych lub narz\\u0105d\\xF3w odleg\\u0142ych mo\\u017Ce by\\u0107 \\u015Bmiertelny. Pi\\u0119cioletnie prze\\u017Cycie u pacjent\\xF3w z przerzutami wynosi 25-50%, a przy przerzutach odleg\\u0142ych spada poni\\u017Cej 10%. Jednak wczesne wykrycie i leczenie daje bardzo dobre rokowania \\u2013 ponad 95% pacjent\\xF3w z wczesnym SCC (<2 cm, <4 mm grubo\\u015Bci) jest ca\\u0142kowicie wyleczonych. Kluczem jest regularne badanie sk\\xF3ry i pilna reakcja na ka\\u017Cd\\u0105 podejrzan\\u0105 zmian\\u0119 \\u2013 nie czekaj \\\"mo\\u017Ce samo przejdzie\\\".\"), mdx(\"h3\", null, \"Kto jest najbardziej nara\\u017Cony na raka kolczystokom\\xF3rkowego?\"), mdx(\"p\", null, \"Najwy\\u017Csze ryzyko SCC maj\\u0105: osoby o jasnej karnacji (fototyp I-II, rudy lub blond w\\u0142osy, niebieskie/zielone oczy), starsi (mediana wieku 70 lat), z intensywn\\u0105 ekspozycj\\u0105 na UV przez ca\\u0142e \\u017Cycie, oraz pacjenci immunosupresyjni po przeszczepieniu narz\\u0105d\\xF3w (65-250 razy wy\\u017Csze ryzyko!). Immunosupresja to najsilniejszy czynnik ryzyka SCC. Inne grupy wysokiego ryzyka to: osoby z licznymi rogowaceniami s\\u0142onecznymi, zaka\\u017Ceniem HPV, przewlek\\u0142ymi ranami lub bliznami, histori\\u0105 radioterapii. Wszystkie te osoby wymagaj\\u0105 regularnych kontroli dermatologicznych co 3-6 miesi\\u0119cy.\"));\n}\n;\nMDXContent.isMDXComponent = true;","frontmatter":{"date":"06.10.2025","rawDate":"2025-10-06T10:00:00.000Z","lastReviewed":null,"title":"Rak kolczystokomórkowy – objawy, zdjęcia, leczenie SCC","description":"Rak kolczystokomórkowy (SCC) – jak wygląda na zdjęciach, jakie daje objawy, jak szybko rośnie. Przerzuty, rokowania, różnice BCC vs SCC. Umów badanie.","keywords":["rak kolczystokomórkowy","rak kolczystokomórkowy zdjęcia","squamous cell carcinoma","SCC skóra","rak płaskonabłonkowy","rak kolczystokomórkowy objawy","rak kolczystokomórkowy leczenie","rak kolczystokomórkowy rokowanie","rak kolczystokomórkowy przerzuty","keratoakantoma","badanie znamion","wideodermatoskopia","dermatoskopia","onkologia"],"tags":["rak kolczystokomórkowy","SCC","nowotwory skóry","badanie znamion","dermatoskopia","zdjęcia","onkologia"],"sources":[{"link":null,"label":"NIO/PTD - Wytyczne postępowania w rakach skóry (aktualizacja 2024)"},{"link":"https://www.esmo.org/guidelines/melanoma-and-skin-cancers","label":"ESMO Guidelines - Melanoma and Skin Cancers 2024"},{"link":"https://www.aad.org/member/clinical-quality/guidelines/scc","label":"AAD - Guidelines of care for cutaneous squamous cell carcinoma (2018)"}],"author":"Twoje Znamiona","authorsTitle":"specjalista onkologii klinicznej","readingTime":10}}},"pageContext":{"id":"c1e86f06-0230-571d-b476-3ce7538077b6","lastmod":"2025-10-06T10:00:00.000Z"}},"staticQueryHashes":["3931447448","500205478"]}